تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - مطالب هفته سوم اسفند 1394
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

تاریخچه ی موسیقی در ایران

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:شنبه 15 اسفند 1394-07:03 ق.ظ

تاریخ موسیقی ایرانی ....

که همواره با هنر و ذوق ایرانی همراه و همقدم بوده است ،

را می توان به دو قسمت تقسیم کرد :

1.دوره باستان       2. دوره پس از یورش تازیان



در مورد دوره باستان باید تقسیم بندی هایی زیر وجود دارد :

.دوره ی پیش از مادها

. مادها

. پارس ها و هخامنشیان

 . پارت ها و اشکانیان

. ساسانیان .

دوره پس از یورش تازیان  و سلطه عرب و اسلام در ایران را   تا موسیقی معاصر ادامه می دهیم .

 
پیش از مادها


این دوره که از هشت قرن پیش از میلاد تا پیش از ماد ها است .

این دوره ،شواهد بسیاری از جمله سنگ ها و سطوح حکاکی شده کتاب ها و دست نوشته ها را با خود به همراه دارد .
 مهمترین اثر یافت شده در مورد موسیقی این دوره " مهر چغامیش " می باشد که متعلق به 3500 سال قبل از میلاد است .

برای بررسی این دوره باید

اثر تمدن هایی چون بابل و اشور و ایلام  که متاسفانه چیز زیادی از انها باقی نمانده است،را مورد بررسی قرار داد .
اما شواهد اندک پیدا شده نیز خود صحت وجود موسیقی را در این دوره تصدیق می کند .

به طوری که ساخت سازهای سنتور و تنبور را به این دوره نسبت داده اند .

دوره ی مادها


مادها - که در اصل اریایی بودند، دولتی در ایران باستان تاسیس کردند .

 مهمترین موسیقی ان دوران نغمات موسیقایی گات بوده است .

دوره ی هخامنشیان ( 320 تا 550 سال قبل از میلاد )


در کنار نغمات گات ها نوع دیگری از موسیقی با نام موسیقی رزمی و همچنیم موسیقی بزمی در این دوره ساخته شد .

 طبل های این دوره جنگجویان را با انگیزه به میدان های نبرد راهی می کردند و تنبورها و نی ها از انها در جشن پیروزی به گرمی استقبال می کردند .

دوره پارت ها ( 250 قبل از میلاد تا 224 بعد از میلاد )


این دوره که با حمله اسکندر به ایران همراه شد

 موسیقی جدیدی را به ایران وارد کرد .

 وارد شدن موسیقی به این معنا نبود که موسیقی را از کشوری دیگر به ایران وارد کنند بلکه در این دوره موسیقی ازاد و مردمی شد و از بند دولت و دربار گریخت .

در این دوره افرادی چون : بخشی ها در خراسان یا گوسان ها در تمامی مناطق ظهور کردند .

دوره ی ساسانیان (224-652 بعد از میلاد )


در این دوره باید به پیدایش " باربد ها "  نکیسا...... در تیسفون ( پایتخت ساسانی ) اشاره کرد .

 این دوره با پیدایش هفت خسروانی همراه بود که به جرات باید گفت سرمنشا موسیقی امروز ایران بوده است .


قبل از دوره ی دستگاهی :


این دوره ، دوره ای بود که مردم دعوت اسلام را پذیرفته بودند...

 البته به عقیده ی برخی مورخان : نه حمله ی اعراب دعوت به حساب می امد و نه اجبار مسلمانان به پذیرفتن پاسخ دادن به این دعوت بود .

دروازه های ایران را بسوی ارمانهای اسلام بروی خود گشوده بودند .

امدن اسلام از هر دیدی که بنگریم در کشور ما باعث وقوع اتفاقاتی شد .

به خوب و بد موضوع کار نداریم که از این مجال خارج است

اما باید اقرار کرد که هم در فرهنگ و هم در زندگی ما تاثیر بسزایی گذاشت .

موسیقی ما هم طبیعتا از این روند خارج نبود .

موسیقی ما در این دوره کمی ایینی تر جلوه کرد

. ایرانیان  که در تمام دوره ها هوش و ذکاوت خود را در حفظ ارمانهای ایرانی نشان داده بودند این نوع موسیقی ایینی را به سمت عرفان ایرانی سوق دادند .

در این میان به نی نوازی مولانا جلال عارف نامی این مرز و بوم باید اشاره کرد که بهترین نوع موسیقی ایینی بوده است .

در برحه ای از زمان اکثر نقاط ایران خود را به عنوان خطه ای صاحب موسیقی و علاقه مند معرفی کردند

( این واقعه حدود صد سال بعد از نوع مشابه ان در ژاپن رخ داد . به طوری که صد سال پیش از ایرانیان موسیقی ژاپن از چنگ راهبان و خدایان و درباریان خارج شد و به عامه ی مردم رسید .

و موسیقی مقامی در ایران شکل گرفت .

به خاطر زیر سلطه بودن ایران در زمان اعراب امروزه کشورهای عربستان عراق و ... را نیز می یابیم که دارای موسیقی مقامی می باشند
 اما لازم به ذکر است که اولین نوع این موسیقی متعلق به ایرانیان بوده است .
 
به خاطر تنوع طلبی ایرانیان و اینکه ایرانیان همیشه خواهان برتری نسبت به سایر اقوام بودند چندین سده بعد از پیدایش موسیقی مقامی موسیقی دستگاهی در ایران شکل گرفت .


دوره ی دستگاهی


این دوره اوج اعتلای موسیقی در ایران می باشد .

شروع ان از چندین سده پس ازیورش عرب و نشر اسلام در ایران است و تا کنون در میان ایرانیان به عنوان موهبتی تاریخی نگاه داشته می شود .

بله ... نگاه داشته شدن نه به عنوان میراثی شی گونه . بلکه به عنوان فرهنگی که امروزه انرا فرهنگ شفاهی می نامند .
فرهنگی که در ان انسان به اوج انسانیت دست می یابد .

در کنار موسیقی درس عشق می گیرد و نظام اخلاقی خویش را استوار می سازد .

موسیقی دستگاهی از جمع اوری تک تک مقام ها ( از خراسان گرفته تا خوزستان ) گرد امده است .

گنجها را فشرده کردند و مانند نگینی در انگشتر پایتخت قرار دادند .

و امروزه شاهد موسیقی دستگاهی - ردیف هستیم .

انرا می اموزیم . اموزش می دهیم . می نوازیم و از خود یادگاری می گذاریم .

ردپایی یا سندی در تاریخ بر موجودیت موسیقی درست و اصیل ایرانی که متاسفانه امروزه رو به زوال رفته و با موسیقی سنتی اشتباه گرفته می شود ...در دست نیست.



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات()