تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - مولانا
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

مولانا

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:چهارشنبه 8 مهر 1394-10:43 ق.ظ


جلال الدین محمد در قرن هفتم ه.ق

او در6 ربیع الاول  604 ق./ 576 خ.   در شهر بلخ دیده به جهان گشود.
به همین سبب به محمدبلخی شهره گردید.

 نیاکان مولانا ،  همگی  اهل خراسان بوده‌اند.
 پدرش نیز محمد نام داشته است !  او را سلطان العلماء می خواندند.بعدها  به بهاءالدین ولدبن ولد مشهورشده است.او مردی سخنور بوده و مردم بلخ علاقه فراوانی به او داشته اند.
برخی نوشته اند که  وابستگی مردم به بهاء ولد سبب ایجاد ترس و وحشت در حکومت خوارزمشاهی و به ویژه درسلطان محمد خوارزمشاه گردیده است.
 همین موضوع، باعث سختگیری حکومتیان بر بهاءالدین ولد و مهاجرت او به قونیه درترکیه امروزی گردید. اما از بدشانسی در آنجا نیز تحت مخالفت  امام فخر رازی که فردی بانفوذ در دربار خوارزمشاه بود، قرار گرفت.

محمد لقب های چندی داشت. از جمله :

خداوندگار ، خداوندگار عرفان ، مولانا، مولوی، ملّای روم ،ملای رومی ،محمد بلخی،بلخی رومی و گاهی با تخلص خاموش در میان فارس زبانان شهرت یافته است.

جلال الدین محمد در سفر زیارتی که پدرش از بلخ به آن عازم گردید ،همراه پدر بود، در طی این سفر در شهر نیشابور به همراه پدر به دیدار  شیخ عطارنیشابوری ، عارف و شاعر بلند آوازه شتافت .

گفته اند که شیخ فریدالدین عطار ،سفارش مولوی را در همان دوران کودکی 6یا 13
سالگی  به پدر نمود.

در این سفر حج علاوه بر نیشابور، در بغداد نیز مدتی رحل اقامت گزید. ظاهرا به خاطر فتنه تاتارها از بازگشت به وطن منصرف گردید.
به ناچار بهاء الدین ولد در آسیای صغیر (ترکیه امروزی) ساکن شد. اما پس از مدتی براساس دعوت علاء الدین کیقباد به شهر قونیه بازگشت.

جلال الدین محمد در هژده سالگی با گوهر خاتون دختر خواجه لالای سمرقندی ازدواج نمود.  حاصل این ازدواج سه پسر و یک دختر بود.
پس از فوت پدرش، بهاء ولد ، راه پدر را ادامه داده و درتدریس ،هدایت و ارشاد مردم ، عمر خویش را سپری نمود.
مولوی ،درحالیکه که مردم را تربیت می‌نمود ، از خودش نیز غافل نبود. زمانی که موفق به دیدار محقق ترمذی گردید ، شاگرد ی او راپذیرفت تا بتواند از آموزش ها و راهنمایی های او به نهایت بهره‌ببرد.
مولانا به تشویق همین استادش برای تکمیل معلوماتش رنج سفر به حلب را برخود آسان نموه و عازم شهر حلب گردید.
ایشان در شهر حلب علم فقه را از کمال الدین عدیم فرا گرفت و پس از مدتی که به شهر دمشق رفت و از دیدار با محی الدین عربی، عارف و متفکر زمانش نیز کمال استفاده‌ها را برد. از آنجا عازم شهر قونیه گردید و بنابه درخواست سید برهان الدین ، طریق ریاضت را در پیش گرفت.
او پس از مرگ محقق ترمذی به مدت 5 سال مدرس احکام فقهی گردید . نتیجه آن تربیت چهارصد شاگرد در مسایل دینی شد.
 
نوشته اند که:
  روزی شمس وارد مجلس مولانا شد.
 مولانا در کنارش چند کتاب وجود داشت.
شمس از او می‌پرسد:
 این ها چیست؟
مولانا جواب می‌دهد :
 قیل و قال است.
شمس : ترا با این ها چه کار است ؟
شمس کتاب ها را برداشته در داخل حوضی که در آن نزدیکی قرار داشت ،می‌اندازد.
مولانا با ناراحتی می‌گوید:
 ای درویش چه کار کردی ؟
برخی از این  کتاب ها از پدرم رسیده بود . نسخه منحصر بفرد است. و دیگر پیدا نمی‌شود.
 شمس تبریزی :
در این حالت دست به آب برده و کتاب ها را یک یک از آب بیرون می‌کشد ،بدون اینکه آثاری از آب در کتاب ها مانده باشد  ! ! !
مولانا با تعجب پرسید :
 این چه سرّی است؟
شمس گفت :
 این ذوق وحال است که ترا از آن خبری نیست.

 از این زمان است که حال مولانا تغییر یافته و به شوریدگی روی می‌نهد  ،گرگونی و انقلابی در او روی می دهد تا جاییکه کلاس درس و بحث را کناری نهاد و شبانه روز در رکاب شمس تبریزی به خدمت ایستاد.
 و به قول استاد محمد رضاشفیعی کدکنی صاحب اثر کوچه باغ نیشابورو... تولدی دوباره می‌یابد.

هر چند که مولوی در طول زندگی68 ساله خود با بزرگانی چون : عطار نیشابوری ، محقق ترمذی،  کمال الدین عدیم و محی الدین عربی حشر و نشرهایی داشته و از هر کدام توشه‌ای براندوخته است ، اما
 هیچ کدام از آنها مانند شمس تبریزی که در شهر خوی آرمیده است ، در زندگی او اثر گذار نبوده است.
زیرا رابطه‌اش با او شاید از حد استادی و شاگردی بسی فراتر رفته و یک رابطه عاشقانه گردیده است.
 چنانکه پس از آشنایی با شمس، خود را اسیر دست و پا بسته شمس دیده است.

پس از غیبت شمس از زندگی مولانا، با صلاح الدین زرکوب دمخور گردید، الفت او با این عارف ساده دل، سبب حسادت عده‌ای گردید.
 پس از مرگ صلاح الدین، حسان الدین چلبی را به عنوان یار صمیمی خود برگزید.
 نتیجه همنشینی مولوی با حسام الدین، کتاب ارزشمند مثنوی معنوی گردید که حاصل لحظه‌هایی از همصحبتی با حسام‌الدین است.
 او دارای آثار منظوم و منثور دیگری نیز می‌باشداز جمله :

  • مثنوی معنوی ، به زبان فارسی است.
  • غزل های شمس ، غزلیاتی است که مولانا به نام مراد خود شمس سروده است.
  • رباعیات: حاصل اندیشه‌های مولاناست.
  • فیه ما فیه:  به نثر است و حاوی تقریرات مولانا . گاه در پاسخ پرسشی است و زمانی خطاب به شخص معین.
  • مکاتیب: حاصل نامه‌های مولاناست.
  • مجالس سبعه: سخنانی است که مولانا در منبر ایراد فرموده است.

بالاخره روح ناآرام جلاالدین محمد مولوی در غروب خورشید روز یکشنبه5 جمادی الاخر  672ق. /652 خ. بر اثر بیماری ناگهانی که پزشکان زمان  از درمان آن عاجز گشتند به دیار باقی شتافت.
چند نمونه از اشعار مولانا:

ای یوسف خوش نام ما خوش می‌روی بر بام ما

                                       ای درشکسته جام ما ای بردریده دام ما

ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما

                                       جوشی بنه در شور ما تا می شود انگور ما

ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما

                                       آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما

ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما

                                       پا وامکش از کار ما بستان گرو دستار ما

در گل بمانده پای دل جان می‌دهم چه جای دل

                                       وز آتش سودای دل ای وای دل ای وای ما

----------------------------


بی همگان بسر شود بی تو بسر نمی‌شود

                                     داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود

دیده عقل مست تو چرخه چرخ پست تو

                                     گوش طرب به دست تو بی تو بسر نمی‌شود

جان ز تو جوش می‌کند دل ز تو نوش می‌کند

                                     عقل خروش می‌کند بی تو بسر نمی‌شود

خمر من و خمار من باغ من و بهار من

                                     خواب من و قرار من بی تو بسر نمی‌شود

جاه و جلال من تویی ملکت و مال من تویی

                                     آب زلال من تویی بی تو بسر نمی‌شود

گاه سوی جفا روی گاه سوی وفا روی

                                     آن منی کجا روی بی تو بسر نمی‌شود

دل بنهند برکنی توبه کنند بشکنی

                                     این همه خود تو می‌کنی بی تو بسر نمی‌شود

بی تو اگر بسر شدی زیر جهان زبر شدی

                                     باغ ارم سقر شدی بی تو بسر نمی‌شود

بی تو نه زندگی خوشم بی تو نه مردگی خوشم

                                     سر ز غم تو چون کشم بی تو بسر نمی‌شود

-------------------------------------------


آمده‌ام که سر نهم عشق تو را به سر برم

                                  ور تو بگوییم که نی نی شکنم شکر برم

آمده‌ام چو عقل و جان از همه دیده‌ها نهان

                                  تا سوی جان و دیدگان مشعله نظر برم

آمده‌ام که ره زنم بر سر گنج شه زنم

                                  آمده‌ام که زر برم زر نبرم خبر برم

گر شکند دل مرا جان بدهم به دل شکن

                                  گر ز سرم کله برد من ز میان کمر برم

اوست نشسته در نظر من به کجا نظر کنم

                                 اوست گرفته شهر دل من به کجا سفر برم

آنک ز زخم تیر او کوه شکاف می کند

                                 پیش گشادتیر او وای اگر سپر برم

گفتم آفتاب را گر ببری تو تاب خود

                                 تاب تو را چو تب کند گفت بلی اگر برم

آنک ز تاب روی او نور صفا به دل کشد

                                 و آنک ز جوی حسن او آب سوی جگر برم

در هوس خیال او همچو خیال گشته‌ام

                                 وز سر رشک نام او نام رخ قمر برم

این غزلم جواب آن باده که داشت پیش من

                                 گفت بخور نمی‌خوری پیش کسی دگر برم

----------------------------------------


حیلت رهـــــــــــــا کن عاشقا، دیوانه شو، دیوانه شو
و اندر دل آتش درآ، پـــــــــروانه شو، پـــــــــــروانه شو

 
هم خویش را بیگـــــانه کن، هم خانه را ویــــــرانه کن
و آنگه بیا با عاشقــــــان هم خانه شو، هـم خانه شو

رو سینه را چون سینه ها، هفت آب شــــو از کینه ها
وآنگه شراب عشق را پیمــــانه شو، پیمــــــــــانه شو

باید که جمله جــــــــان شوی تا لایق جانـــــان شوی
گر سوی مستان می روی مستانه شو، مستانه شو

آن گوشــــــــــــــوار شاهدان هم صحبت عارض شده
آن گوش و عـــــــــــارض بایدت دُردانه شو، دُردانه شو

چـــــــــــــــون جانِ تو شد در هوا ز افسانه شیرین ما
فانی شو و چـون عــاشقان افسانه شو، افسانه شو

تو لیله القــــــــبری برو تا لیله القـــــــدری شـــــــوی
چـون قدر مر ارواح را کاشــــــانه شو، کاشـــــانه شو

اندیــــــــشه ات جایی رود و آنگه تو را آنجـــــــا کشد
ز اندیشه بگذر چون قضـــــا پیشانه شو، پیشانه شو

قفلی بود میل و هوا بنهــــــــاده بر دل هــــــــای مــا
مفتـــــــاح شو مفتــــــــــاح را دندانه شو، دندانه شو

بنواخت نور مصطفـــــــــی آن استن حنـــــــــــــانه را
کمتر ز چوبی نیــــــــــــستی حنـانه شو، حنـانه شو

گوید سلیمــــــــان مر تو را بشنــــــو لسان الطیــر را
دامی و مرغ از تــو رَمَد، رو لانه شــــو، رو لانه شــــو

گر چهره بنمــــــــــاید صنم پر شو از او چـــــــون آینه
ور زلف بگشــــــــاید صنم رو شانه شو، رو شانه شو

تا کی دوشاخه چون رخی، تا کی چو بیذق کم تکی
تا کی چو فرزین کژ روی، فرزانه شـــــــو، فرزانه شـو

شکرانه دادی عشق را از تحفــــه هـا و مال هــــــــا
هِل مال را، خود را بده، شکـرانه شـو، شکــرانه شو

یک مدتی ارکـــان بُدی یک مدتـــــــی حیــــوان بُدی
یک مدتی چون جـــان شدی جانانه شو، جانانه شو

ای ناطقه بر بـــــــــــــام و در، تا کی روی در خانه پر
نطق زبـــان را ترک کن، بی چانه شو، بی چانه شو




نوع مطلب : استان اذربایجان غربی  اردبیل  استان آذر بایجان شرقی  تمدن های باستانی ایران  انگور  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
plenty of fish dating site
پنجشنبه 24 مرداد 1398 04:47 ق.ظ
What's up, I read your new stuff like every week.
Your story-telling style is witty, keep doing what you're doing!
plenty of fish dating site
چهارشنبه 23 مرداد 1398 07:21 ق.ظ
Why people still use to read news papers when in this technological
world the whole thing is available on web?
plenty of fish dating site
جمعه 28 تیر 1398 01:08 ب.ظ
I used to be able to find good advice from your articles.
plenty of fish dating site
پنجشنبه 27 تیر 1398 03:22 ب.ظ
Heya i'm for the first time here. I found this
board and I to find It really useful & it helped me out a lot.
I am hoping to provide one thing back and help others like you
aided me.
Golden Goose Flag Ltd Sneakers Sale
یکشنبه 16 تیر 1398 04:09 ق.ظ
It's the best time to make some plans for the future and it is time
to be happy. I've learn this put up and if I could I
wish to suggest you some attention-grabbing issues or tips.

Maybe you can write next articles relating to this article.
I desire to learn even more issues about it!
golden goose new collection
جمعه 14 تیر 1398 03:21 ق.ظ
What i do not realize is in reality how you are no longer
actually a lot more neatly-liked than you might be now. You're very intelligent.

You realize therefore significantly in terms of this matter, produced
me in my view imagine it from so many varied angles.
Its like men and women aren't fascinated unless it's one thing to do with Girl gaga!

Your own stuffs outstanding. At all times take care of it
up!
tinyurl.com
سه شنبه 28 خرداد 1398 05:05 ق.ظ
Can you tell us more about this? I'd want to find out
more details.
Golden Goose Running Women Outlet Online
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:33 ب.ظ
Quality posts is the main to attract the users to pay a
quick visit the web page, that's what this web page is providing.
ps4 best games ever made 2019
چهارشنبه 22 خرداد 1398 05:29 ق.ظ
I blog frequently and I truly appreciate your content.
The article has truly peaked my interest. I am going to bookmark your website and keep checking
for new information about once a week. I opted in for your RSS feed too.
2.12 Sneakers Sale
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:50 ب.ظ
Simply want to say your article is as amazing. The clarity for your submit is just cool
and i can think you're knowledgeable on this subject. Well with your permission let me to seize your RSS feed to stay
up to date with coming near near post. Thank you 1,000,000 and
please carry on the enjoyable work.
home made viagra
یکشنبه 19 خرداد 1398 03:46 ق.ظ

Hello there, I found your site by way of Google while searching for a similar topic, your website got here up, it seems great. I have bookmarked it in my google bookmarks.
Hi there, just became alert to your weblog via Google, and located that it's truly informative. I am gonna be careful for brussels. I will appreciate when you proceed this in future. A lot of folks will likely be benefited out of your writing. Cheers!
blaue pille viagra
شنبه 18 خرداد 1398 11:22 ق.ظ

I'm not sure where you are getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this information for my mission.
Golden Goose May Sale Women
جمعه 17 خرداد 1398 10:24 ب.ظ
Hi friends, how is the whole thing, and what you would like to say on the
topic of this piece of writing, in my view its in fact
amazing in support of me.
care care
جمعه 17 خرداد 1398 09:25 ق.ظ
Appreciating the hard work you put into your site and detailed information you offer.
It's great to come across a blog every once in a while that isn't the
same old rehashed information. Fantastic read! I've saved your site and I'm adding your RSS feeds
to my Google account.
gamefly free trial
پنجشنبه 16 خرداد 1398 04:31 ب.ظ
Heya i'm for the primary time here. I found this board
and I find It truly helpful & it helped me out much.
I am hoping to present one thing back and aid others such as you helped me.
Golden Goose Sale UK
چهارشنبه 15 خرداد 1398 04:49 ب.ظ
Thanks very nice blog!
Golden Goose V-star 1 Men
چهارشنبه 15 خرداد 1398 01:02 ب.ظ
Paragraph writing is also a fun, if you know after that you can write or else it is difficult to
write.
mega spin casino
چهارشنبه 15 خرداد 1398 01:00 ب.ظ
Always control yourself and observe a minimize. Though, part of some mythical
stories about the game managed to make it so popular in the actual company.
Quite a bit of the business is utilized this.
gamefly free trial
یکشنبه 12 خرداد 1398 02:11 ب.ظ
Excellent beat ! I wish to apprentice even as you amend your site, how can i subscribe for a weblog site?

The account helped me a appropriate deal. I were tiny bit acquainted of this your broadcast offered vivid clear concept
gamefly free trial
شنبه 11 خرداد 1398 05:24 ق.ظ
What's up everybody, here every one is sharing such know-how, thus it's pleasant to read this website, and I used to visit this weblog everyday.
gamefly free trial
جمعه 10 خرداد 1398 02:58 ق.ظ
Hi there, just became aware of your blog through Google, and found that it's truly
informative. I'm gonna watch out for brussels. I will be grateful
if you continue this in future. A lot of people will be benefited from your writing.
Cheers!
how to get help in windows 10
پنجشنبه 9 خرداد 1398 12:48 ب.ظ
We're a gaggle of volunteers and opening a new scheme in our community.
Your website provided us with useful information to work on. You have performed
a formidable activity and our whole community will probably be grateful to you.
gamefly free trial
چهارشنبه 8 خرداد 1398 11:04 ب.ظ
It's hard to come by well-informed people for this topic,
but you sound like you know what you're talking about!
Thanks
minecraft download mojang
جمعه 27 اردیبهشت 1398 02:10 ق.ظ
I blog quite often and I genuinely thank you for your content.
This article has really peaked my interest. I'm going to take a
note of your website and keep checking for new details about once per week.
I subscribed to your RSS feed too.
minecraft download mojang
چهارشنبه 25 اردیبهشت 1398 08:43 ق.ظ
This text is priceless. Where can I find out more?
minecraft pc download
سه شنبه 24 اردیبهشت 1398 05:03 ب.ظ
What i do not understood is in reality how you are now not really much
more neatly-preferred than you may be right now. You're very intelligent.
You understand therefore significantly in terms
of this matter, produced me personally consider it from so many various angles.
Its like men and women are not interested unless it is
one thing to accomplish with Girl gaga! Your
individual stuffs outstanding. All the time handle it
up!
g
دوشنبه 23 اردیبهشت 1398 05:22 ب.ظ
Nice post. I was checking continuously this blog and I am impressed!
Extremely helpful info particularly the last part :) I care for such info much.
I was seeking this certain info for a very long time. Thank you and best of luck.
download minecraft
دوشنبه 23 اردیبهشت 1398 01:46 ب.ظ
I need to to thank you for this wonderful read!! I absolutely loved every
bit of it. I have you book-marked to check out new stuff you post…
g
یکشنبه 22 اردیبهشت 1398 02:23 ب.ظ
It's hard to come by educated people on this topic, however, you
sound like you know what you're talking about! Thanks
g
شنبه 21 اردیبهشت 1398 02:33 ب.ظ
Magnificent beat ! I would like to apprentice while you
amend your website, how could i subscribe for a blog website?
The account helped me a acceptable deal. I
had been a little bit acquainted of this your broadcast offered bright clear concept
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30