تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - ایل خانان مغول
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

ایل خانان مغول

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:جمعه 20 شهریور 1394-06:00 ق.ظ

مغول ، قومی از نژاد زرد است که سرزمین مادری آنان  مغولستان می‌باشد.مغولستان ناحیه ای در شمال چین است.جمعیت کنونی مغول‌ها حدود ۱۰ میلیون تن است .بیشتر آنان در مغولستان ۲/۷ میلیون،  چین ۵/۸ میلیون و  روسیه ۱ میلیون تن زندگی می‌کنند.

البته به دلیل سرسختی ، جنگاوری و مهاجرت‌های آنان در سده‌های پیش، ردپای آنان به نقاط مختلف آسیا و حتی شرق  اروپا به‌ویژه  قفقاز شمالی نیزکشیده شده‌است.

بیشتر مغولان پیرو آیین‌های بودایی تبتی و  شمنیسم هستند و عده ی کمی از آنها  مسیحی و مسلمان هستند. آنان به زبان  ترکی مغولی تکلم می‌کنند.

  در کتاب زندگی نامه چنگیز خان مغول،نوشته ی هارولد لمب ، ترجمه رشید یاسمی  - صفحه 15 در پاورقی 2 آمده است :

«باید به یاد آورد که مغول ها با چینی ها از یک نژاد نبوده اند. اصل آنها از قوم تونگوزیا بود و تدریجا با ایرانیان و ترکان دیگر آمیخته بودند. امروز این نژاد را اورال آلتایی می نامند و یونانی ها همین چادرنشینان آسیای شرقی را اسکوچا می گفته اند»

از اقوام مشهور مغول و ترک می توان به یتایجیوت،مرکیت، یغما،تخس، تاتار،ازبک،قیات،قرقیز،ایغور ،کراییت،نایمان،... و  ایلک خانیان، قراخانیان ،قراختاییان ،ترکمان، قراقویون لو ،آق قویون لو،...اشاره کرد.

در فاصله ی  قرن های چهارم و پنجم قمری سه حکومت ترک نژاد و ترک تبار در ایران حکومت کردند.این سه حکومت عبارت بودند از غزنویان ،سلجوقیان و خوارزمشاهیان. به همین دلیل این دوره از تاریخ ایران را عصر حکومت ترکان نامیده اند.این ترکان در سرزمینی که از شرق به چین و از غرب به رود سیحون محدود می شد ،زندگی می کردند.به همین جهت این منطقه به ترکستان مشهور شده است.

درباره ی خاستگاه نخستین مغول‌ها، مطالب و افسانه‌های گوناگونی نوشته شده‌است.

برخی از پژوهشگران عقیده دارند:

مغول های حقیقی از تایگا یا جنگل های سیبری آمده‌اند که جایگاه حیوانات خزپوش مانند خرس و کفتار و روباه و سنجاب بوده‌است.

افسانه‌هایی که درباره ی نژاد مغولان در «تاریخ سرّی» آمده و در زمان جهانگشایی آنان تنظیم شده‌است، حکایت از آن دارد که نژاد مغولان از یک  گرگ نر و یک گوزن ماده پدید آمده‌است.

دیوید مورگان معتقد است که کشور کنونی مغولستان، خاستگاه نژاد مغول بوده‌است.

سرزمین مغولستان  آب و هوای سرد و خشک دارد و با بادهای سرد و شدید همراه است. این منطقه یکی از سهمگین‌ترین و سخت‌ترین آب و هواهای جهان را دارد. این اوضاع سخت و نبود آذ وقه، انسان‌هایی پرخاشگر، قوی، و جنگجو را در خود می‌پروراند.

مغولان چهره‌ای پهن، بینی بسیار خمیده، گونه‌های برجسته، دیدگانی کشیده، لبانی ستبر، ریشی کم‌مایه، زلف های سیاه و خشن و پوستی تیره که آفتاب و باد و سرما آن را سوزانده‌است ، دارند. قد آنان کوتاه و بالاتنه‌شان درشت و پهن است که روی ساق‌هایی خمیده قرار دارد.

مغولان ،  افرادی صورت پهن، با استخوان‌های برآمده گونه، گوش‌های بزرگ  و  دراز، گیسوی سیاه زبر، ریش تنگ و کشیده، چهره‌ای تیره و آفتابی سوخته وسرانجام اندام‌هایی تنومند و قدی بلند تراز قد متوسط دارند.

مغولان در خیمه‌های نمدی به نام یورت زندگی می‌کردند. یورت‌ها از یک چارچوب چوبی سبک و پوششی ازنمد برای محافظت از سرما تشکیل می‌شد. این خانه‌ها برای زندگی کوچ نشینی مناسب بود؛ و اجزاء داخل آن را به طور منظم درآن می‌چیدند؛ و زنان مغول مسئول جمع‌آوری تاپاله و افروختن آتش بودند.

زنان مغول، در سنین پایین ازدواج می‌کردند. والدین ، فرزندانشان که بسیار جوان بودند، ازدواج‌هایی در میانشان برای ثبیت اتحاد ترتیب می‌دادند. یک مرد جوان ممکن بود، با انتخاب والدین  ، همسری را از میان قبیله‌ای برگزیند.

کوچ نشیانان دشت ،  از حساب گذشته ، زن می‌گرفتند و زنان ، گاه ، در یک شوهرسهیم می‌شدند.

ازدواج با خویشاوندان به استثنای مادر ،دختر و خواهری که ازآن مادراست، برایشان رسمی عمومی است. با این وجود، آنان با خواهرخویش ازیک پدرهستند و با همسران پدر خویش پس ازدرگذشت وی  می توانند ازدواج کنند. همان طوری که برادرجوان ترمی تواند با همسربرادرخویش پس ازمرگ برادر ازدواج کند، یا انتظار می رود خویشاوند جوان تر دیگر آن زن را بگیرد.

آنان همه ی زنان دیگررا بدون ترقی به همسری اختیارکرده و آنان را به بهایی بسیاربالا ازوالدینشان می‌خرند. زنان مغول اغلب مشاورانی سیاسی برای شوهرخویش بودند وغیاب شوهرهمه مسئولیت‌ها را داشتند.

زنان ومردان مغول قادربه سواری درمسافت‌های طولانی هستند. اگر شوهرانشان به لشکرکشی گسترده می‌رفتند، زنان با اموال خانه، و یورت‌ها را برگاری بارمی کردند و پشت سرشان می‌رفتند، درحین حرکت اردو، گاری‌ها را پایین می‌گذاشتند؛ و هنگام پایان نبرد به میدان رفته ومجروحین را می‌کشتند.

زنان مغول مسئولیت‌های دیگری نیزداشتند، آنان گاوها را می‌دوشیدند وکره و قوروت «کشک» تهیه می‌کردند. با پوست حیوانات بالاپوش، کفش، لباس‌های چرمی وغیردرست می‌کردند. ووعده‌های غذا را تدارک می‌دیدند.

یک رسم بود که آنان هیچ‌گاه لباس وظرف  را  نمی‌شستند، چون اعتقاد داشتند،این کار،گناه است.

آنان ،کسانی را که لباس می‌شستند ، کتک می‌زدند و از نزد خویش می‌راندند.

صنایع مغولان پیشرفته نبود:

قبایل گاری‌ها وچوخ‌های چوبی می ساختندو برای ساخت سلاح وابزار، برروی فلزات کارساده‌ای انجام می‌دادند. مردان کمان، کیسه ی چرمی و زین درست می‌کردند.

کوچ نشینان گرچه به چیزی علاقه داشتند ولی نمی‌توانستند آن را سازند. برای دستیابی به آن داد وستد می‌کردند و گاه ازجوامع اسکان یافته می‌دزدیدند.

گاه گروهی ازسواران به روستاهای چینی حمله کرده و زنان، حیوانات وکالاهایشان را با خویش می‌بردند.

((چوسنه ی ۱۹۲ پیش ازمیلاد گروهی ازمهاجمان کوچ نشین به روستایی درچین حمله کرده وزنی به نام کائی یان که سبب دانش وشاعری شهرت داشت را به اسارت گرفتند)) .

مغولان ، شیفته ی کلاهایی بودند که نمی‌توانستند درستشان کنند، همانند طلا، نقره و ابریشم. می‌توان گفت، مغولان زندگی خویش را بصورت رمه دار ی و شکار می گذرانیدند.

گاهی سلاح برداشته و به لشکرکشی ، غارت سرزمین‌های ثروتمند چین دست می‌زدند. قرن‌ها بود گروه‌های سواران کوچ نشین به روستاها وشهرهای چین وخارج مغولستان می‌تاختند وشهرهای حدود چین را غارت می‌کردند.

چینی به این سواران خشن را ازروی استهزاء نپخته می‌گفتند. مغولان به عنوان کوچ نشین خویش را مافوق اقوام‌های اسکان یافته وشیوه‌های دیگرزندگی به شمارمی آوردند.

چینیان برای اجتناب ازتهاجم قبایل دشت پهناور، به قبایل قدرتمند رشوه می‌دادند وآنان را ترغیب کرده تا به گروه‌های دیگرآزارساند.

چینیان با سیاست اینکه تفرقه اندازوحکومت کن به ایجاد ناهماهنگی درمیان قبایل استفاده کرده و آنان را درحالت ستیزبا یکدیگر نگه می‌داشتند. به امید اینکه بتوانند با ایجاد منازعات میان قبایل دشت پهناور از اتحادشان و پیش آمدن تهدیدی جدی ازسویشان جلوگیری کنند؛ که این سیاست تا سده ی دوازدهم موثر افتاد تااینکه چنگیز به آنان یورش برد.

تا پیش از ظهور چنگیز،مردمان سایر سرزمین ها ،چون ایران ،چین ،و ...  به مغولان، تتر یا تاتار می‌گفتند و سخنی از واژه ی  مغول در میان نبوده‌است.
مغولان تا زمان چنگیز به صورت قبایلی وحشی و پراکنده زندگی می‌کردند که کارشان غارت و کشتار دیگران بوده‌است که باعث وحشت و زحمت همسایگان‌شان بودند.

چنگیز خان در اواخر سده ششم خورشیدی /اوایل سده هفتم قمری، قبایل مغول را یکپارچه کرد و با نیروی آنان و برخی از اقوام دیگر ترک ، نیروی جنگی سهمگینی ایجاد کرد که بیشتر قاره ی پهناور آسیا و شرق اروپا را به تصرف خود درآورد.

یورش و تاراج مغول ها، از جمله ی بدترین فاجعه ی تاریخ بشر محسوب می‌گردد که باعث کشتار میلیون‌ها تن انسان از مرد، زن ، کودک وجوان و ویرانی شهر ها و روستا های بی شمار و نابودی تمدن ایران زمین گردید که شاید سال ها طول کشید تا بتواند دوباره برقامت خویش بیستدو خود را باز یابد.این سرزمین ازناملایماتی ازاین دست بسیار برخود دیده است .

جانشینان چنگیز تا بیش از یک سده بر مناطق پهناوری از آسیا و باختر اروپا  حکمرانی می‌کردند، ولی کم‌کم از قدرت آنان کاسته شد و مقهور ملل زیرفرمان خود شدند.

حکومت مغولان در ایران با عنوان ایل خانان بیش از یک قرن حکومت کردند و تأثیراتی عمیق بر این کشور برجای نهادند.

مغولان جنگجویانی قهار به روی اسب‌هایی کوچک، ولی پر طاقت بودند و با حمله ی بسیار سریع و باهول و هراس دشمن را نابود می‌کردند. جنگجویانشان لباس‌هایی از ابریشم می‌پوشیدند، که در اثر تیر خوردن، جلوی خون ریزی و چرکین شدن زخم را می‌گرفت.

تیرهای مغولان:

تیر سفیر زن، برای باخبر کردن نیروهای خودی از موضوعی یا کمک خواستن از آنان،

تیر آتش زن، برای از بین بردن و آتش زدن تجهیزات، نیروها و ساختمان و قلعه‌های دشمن،

تیر ضد زره، برای نفوذ در زره نیروهای زره دار دشمن.

سلطان محمد خوارزمشاه که پس از فتوحات آسیای مرکزی و برانداختن قراختاییان به فکر تسخیرترکستان و چین افتاده بود، چون شنید که چنگیزخان سرزمین‌های ایغور را به تصرف خویش درآورده و بر پکن پایتخت چین مسلط گردیده، بیمناک شد.

او برای تحقیق نمایندگانی به ریاست سید اجل بهاالدین رازی به نزد چنگیز فرستاد. چنگیز فرستادگان را به احترام پذیرفت و توسط آنان پیغام فرستاد که مایل است بین دو کشور باب تجارت باز باشد.

در سال 615قمری/596خورشیدی ، فرستاده چنگیز با سلطان محمد خوارزمشاه پیمان‌نامه‌ای بست و پس از عقد این قرارداد بود که چنگیز هدایایی برای سلطان محمد و بازرگانانی با اموال فراوان به طرف سرزمین‌ایران روانه ساخت.

اینالجق معروف به غایرخان حاکم شهر اترا  که از خویشاوندان مادری سلطان محمد خوارزمشاه بود به اموال آنان طمع بست و به بهانه اینکه جاسوس هستند تمام آنها را کشت و مالشان را تصرف کرد. فقط یک نفر از آنها از مهلکه گریخت و چنگیزخان را از ماجرا آگاه ساخت.

پس از این واقعه، چنگیز هیأتی به دربار خوارزمشاه فرستاد و تسلیم غایرخان و جبران خسارت را تقاضا کرد، ولی سلطان محمد آن فرستادگان را نیز کشت و با این عمل بی‌خردانه خود، راه و بهانه حمله مغول‌ها را به سوی ایران هموار ساخت.

در اواخر سال 616ق./ 597خ. ،چنگیز خشمگین و کینه‌جو با تمام قوای خویش ، برای گرفتن انتقام به سرزمین‌های خوارزمشاهی حمله‌ور شد.

او سپاهش را  چهار قسمت کرد:

  • دسته ی اول را به دو پسر خود جغتای و اکتای سپرد و آنان را مأمور فتح اترار کرد.
  • دسته ی دوم را به پسر دیگرش جوجی سپرد و مأمور فتح شهرهای کنار رود سیحون نمود.
  • دسته ی سوم را برای فتح خجند و بناکت روانه ساخت.
  • دسته ی چهارم را که قسمت اعظم سپاه بود ، خود چنگیز برعهده گرفت.

و بدین ترتیب :

از هر طرف شهرهای خراسان را محاصره کرد و بیشتر آن را ویران ساخت و با خاک یکسان کرد.

محمدخوارزمشاه بدون هیچ مقاومتی در مقابل لشکر مغول از شهری به شهری دیگر می‌گریخت تا سرانجام در اواخر سال 617 ق./598خ.  به  جزیره ی آبسکون رسید و در همانجا کشته شد.

 در سال 618ق./599خ. چند ماه پس از مرگ او٬ گرگانج پایتخت معروف و قدیم خوارزم توسط مغول فتح شد و ساکنان آن کشته شدند.

سپس یک یک شهرهای خراسان از پی‌هم سقوط کردند و مردم آن شهرها نیز قتل‌عام شدند.

  در این گیرودار  ،تنها کسی که اندیشه ی دفاع و مقاومت در سر داشت ، سلطان جلال الدین خوارزمشاه پسر سلطان محمد بود.

او با سپاه اندکی که در اختیار داشت در بعضی نقاط لشکر مغول را شکست داد، ولی اختلاف شمار سپاهیان وی و حملات پی درپی مغول دیگر قدرت مقاومت را از وی سلب کرد و بنا به قولی ، سرانجام در غرب ایران به دست یکی از کردها کشته شد.

بدین ترتیب کشور ایران به دست قوم مغول تسخیر شد و چنگیز به قصد مراجعت به مغولستان به ماورای نهر رفت و در سال 620ق./601خ. با پسرانش در کنار رود سیحون مجلس مشاوره‌ای ترتیب داد تا درباره اداره سرزمین‌های تسخیر شده تصمیماتی بگیرند.

تموچین یا چنگیز:

تموچین سال۱۱۶۷میلادی به دنیا آمد. اوازخانواده‌ای آهنگربود ونام اوهم ازریشه ی تموربه معنی آهن بود و پدرش هم آهنگر بود و یک برادرش به نام تموجه و یک خواهرش به نام تمولون همانند وی نام از ریشه ی تمور داشتند.

 پدر او یسوکای بهادر نام داشت و رئیس قبیله ی  قیات بورجیقین بود که اکثر آنان با قبیله یتایجیوت خویشاوند بودند؛ و در کرانهٔ رود اونون سکنی گزیده بود.

 یسوکای در جنگ مهارت زیادی داشت، موقعی که ازیک جنگ بر می‌گشت با هوئلون مادر تموچین که از قبیله مرکیت، برخورد کرد که باعث ازدواج یسوکای با هوئلون می‌شود.

تموچین یک خواهر بزرگتر به نام تمولون داشت و سه برادر به نام‌های جوچی قسار، قاجیون و تموجه به همراه دو برادر ناتنی بختر و بلوقتای داشت که از همسر دوم یسوکای بودند.

اجداد و چنگیز و طوایف مطیعشان مدت‌ها پیش از یسوکای خراجگزارامپراطوران چین شمالی بودند و با اکراه شدید به سردارانشان باج می‌دادند.

یسوکای در ایام ریاستش طوایف مغول همجوار یورت به اطاعت درآورده بود، تا آنجا اقتدارپیدا کرد که امپراتور چین از قدرت وی وحشت داشت؛ و جماعتی را به جلوگیری اش روان کرد که یسوکای غالب شد، و به زودی درکارها مستقل شد.

 تموچین وبرادرانش دراردویی درنزدیکی ساحل رود اونون مهارت‌های جنگی مانند:

اسب سواری وتیراندازی را آموختند.

در یکی ازمراسم‌ها به نام آندا (سوگند) تموچین با جاموقه آشنا می‌شود، وازآن پس برادرخونی می‌شوند.

آندا یکی از رسم‌های رایج بین مغولان که برادرخواندگی بود.

آن‌ها استخوان‌های گوسفند را به عنوان یادگار به یکدیگر داده و سوگند دوستی ابدی یاد می‌کنند.

بدین ترتیب دو دوست از قبایل جداگانه همدیگررا برادر می‌خواندند و یکدیگررا آندا می‌نامیدند.

سپس با رد و بدل کردن هدایایی بین خود به آن رسمیت می‌بخشیدند. آنداها برای فرزندان یک دیگرپدرخوانده می‌شدند و درسختی‌های زندگی به همدیگر کمک می‌کردند.

یاد شده است که تموچین تیری به جاموقه می‌دهد که پیکان آن از چوب سرو تراشیده شده بود و جاموقه هم تیری از شاخ گوساله به تموچین می‌دهد که سوراخ‌هایی در آن تعبیه شده، که وقتی پرتاب می‌شد فریاد «صفیر» می‌کشید.

 وقتی که تموچین نه سال داشت پدرش یسوکای در جست وجوی نامزدی برای او بود، یسوکای پس ازجست وجوی فراوان دختری از قبیله ی اونگیرات به نام بورته که یک سال از تموچین بزرگ‌تر بود انتخاب کرد که جهیزگران بهایی داشت.

یسوکای گفته بود که یک سال پیش از ازدواج تموچین رادر قبیله ی همسرش بگذارد؛ بنابراین یسوکای پسرش را یک سال در طایفه ی بورته گذاشت.

جانشینان چنگیز :

چنگیزخان مغول در سال ۶۲۱  ق./602خ. با همه پسرانش بجز جوجی که به دشت قبچاق رفته بود به مغولستان رسید و پس از غلبه بر پادشاه تنگت واقع در شمال تبت در سال ۶۲۴ ه‍ ق به سن ۷۲ سالگی درگذشت.

پس از مرگ چنگیز پسرش اوکتای قاآن به وصیت پدر جانشین وی گردید. پس از اوکتای قاآن پسرش گویوک خان ۶۳۹–۶۴۷  ق. و پس از او منگو قاآن ۶۴۸–۶۵۷  ق.  به خانی نشستند.

در دوره منگو قاآن٬ ، هولاگو مأمور تکمیل فتوحات مغول در ایران و سایر نواحی غربی آسیا شد.

در فاصله میان تسلط مغول بر مشرق ایران و حمله ی هولاگو به ایران٬ سرزمین‌های فتح شده را حاکمان مغولی که از جانب خانان مغول تعیین می‌شدند با راهنمایی و مشاورت وزرای ایرانی، مانند شرف الدین خوارزمی و عطاملک جوینی اداره می‌کردند.

هولاگو که برادر منگوقاآن و پسر تولی خان پسر چنگیز بود، در طی حملات مکرر خود اسماعیلیان را سرکوب  و روستاهای آنان را ویران ساخت و سپس بغداد را فتح کرد .

با کشتن خلیفه مستعصم عباسی به خلافت ۵۲۵ ساله  عباسیان خاتمه داد و پس از فتح بغداد٬ شهرهای دیگر عراق عرب و نیز  گرجستان و ارمنستان و شهرهای آسیای صغیر (ترکیه امروزی ) را تصرف کرد.

در سال 661ق./641خ.  قوبلای قاآن که به‌جای منگو قاآن نشسته بود سلطنت تمام ایران قدیم، ایران ، میاندرود ، شام و آسیای صغیر را به هولاکو واگذار کرد و بدین ترتیب جانشینان چنگیز سلسله‌ای در ایران تشکیل دادند که به ایل خانان مغول معروف گردید.

هولاکو در سال 663ق./643خ. پس از آنکه در همه جنگ‌ها از جیحون تا مرز مصر پیروز شده بود و آن نواحی را تحت فرمان درآورده بود درگذشت.

 ایل خانان مغول پس از هولاگو :

۱- اباقا خان پسر هولاکو که در ۶۶۳ جلوس کرد و در ۶۸۰ ق. وفات یافت.

۲-سلطان تگودار پسر هولاکو ۶۸۰–۶۸۳  ق.

۳-ارغون پسر اباقاخان ۶۸۳–۶۹۰  ق.

۴- گیخاتو پسر اباقاخان ۶۹۰–۶۹۴  ق.

۵- بایدو پسر طرغای بن مغول که در ۶۹۴ ق. کشته شد.

۶-غازان خان پسر ارغون ۶۹۴–۷۰۲  ق.

۷-  اولجایتو (محمد خدابنده آینده ) پسر ارغون ۷۰۲–۷۱۶  ق.

۸- ابوسعید بهادرخان پسر اولجایتو۷۱۶–۷۳۶ ق.

پس از مرگ ابوسعید ضعف و انحطاط در سلطنت ایل خانان آشکار شد و سرزمین‌های ایل خانان دچار تجزیه و تفرقه گردید.




نوع مطلب : استان اذربایجان غربی  اردبیل  استان آذر بایجان شرقی  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران  تمدن های باستانی ایران 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
hair loss pills for men
چهارشنبه 25 مهر 1397 12:47 ب.ظ
Great post. I used to be checking continuously this blog
and I'm impressed! Extremely helpful info specially the remaining phase
:) I deal with such info much. I used to be seeking this certain info for a long time.

Thank you and best of luck.
pills to stop hair loss
چهارشنبه 25 مهر 1397 06:52 ق.ظ
Thank you for sharing your info. I really appreciate
your efforts and I am waiting for your next write ups thank you
once again.
natural hair remedies for hair loss
چهارشنبه 25 مهر 1397 04:17 ق.ظ
It's remarkable in support of me to have a website, which is helpful in favor of my experience.
thanks admin
pills to take for hair loss
چهارشنبه 25 مهر 1397 03:04 ق.ظ
Hello i am kavin, its my first occasion to
commenting anyplace, when i read this piece of writing
i thought i could also make comment due to this sensible article.
Hair Loss treatment pills
چهارشنبه 25 مهر 1397 02:02 ق.ظ
I am really enjoying the theme/design of your web site.
Do you ever run into any web browser compatibility issues?

A small number of my blog visitors have complained about my site not
operating correctly in Explorer but looks great in Firefox.
Do you have any recommendations to help fix this problem?
mercedesserviceuae
سه شنبه 24 مهر 1397 12:47 ب.ظ
Hi there, just wanted to tell you, I loved this blog post.
It was inspiring. Keep on posting!
health related affiliate programs
سه شنبه 24 مهر 1397 08:52 ق.ظ
Oh my goodness! Awesome article dude! Thank you so much,
However I am having problems with your RSS. I don't know why I can't subscribe
to it. Is there anybody else getting identical RSS problems?
Anyone who knows the solution will you kindly respond?
Thanks!!
affiliate programs for health and wellness
سه شنبه 24 مهر 1397 03:57 ق.ظ
I every time used to study post in news papers
but now as I am a user of internet so from now I am using net for articles or reviews, thanks
to web.
horas
یکشنبه 22 مهر 1397 02:05 ب.ظ
Fantastic beat ! I would like to apprentice while you amend your website, how
could i subscribe for a blog website? The account aided me a acceptable deal.
I have been tiny bit acquainted of this your broadcast offered vibrant clear idea
site apostas esportivas
چهارشنبه 18 مهر 1397 10:45 ق.ظ
Good info. Lucky me I discovered your site by accident (stumbleupon).

I've saved it for later!
casa de aposta futebol
چهارشنبه 18 مهر 1397 10:03 ق.ظ
Have you ever considered about adding a little bit more than just your articles?
I mean, what you say is fundamental and all. Nevertheless just imagine if you added some
great graphics or video clips to give your posts more, "pop"!
Your content is excellent but with pics and video clips, this blog
could undeniably be one of the very best in its niche.
Amazing blog!
melhor site apostas online
چهارشنبه 18 مهر 1397 09:56 ق.ظ
Hi there it's me, I am also visiting this website on a regular basis, this web page is truly fastidious and the viewers are actually sharing nice thoughts.
melhores casas apostas online
چهارشنبه 18 مهر 1397 09:43 ق.ظ
Hi, after reading this remarkable piece of writing i
am too delighted to share my familiarity here with colleagues.
melhor casa de apostas
چهارشنبه 18 مهر 1397 09:24 ق.ظ
Why viewers still use to read news papers when in this technological world the whole
thing is existing on net?
melhor site apostas
چهارشنبه 18 مهر 1397 09:22 ق.ظ
wonderful issues altogether, you just gained a emblem new reader.
What could you recommend about your submit that you made some days in the past?
Any positive?
casas de apostas brasileiras
چهارشنبه 18 مهر 1397 08:56 ق.ظ
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied
on the video to make your point. You obviously know what youre talking about, why waste your intelligence on just posting videos to your weblog when you could
be giving us something enlightening to read?
melhor casa de apostas online
چهارشنبه 18 مهر 1397 07:07 ق.ظ
I like what you guys tend to be up too. Such clever
work and coverage! Keep up the amazing works guys I've added you guys to my personal blogroll.
sites de aposta
چهارشنبه 18 مهر 1397 06:39 ق.ظ
Just want to say your article is as astounding. The clarity in your post is just
spectacular and i can assume you're an expert on this subject.

Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep
updated with forthcoming post. Thanks a million and please keep
up the rewarding work.
site apostas esportivas
چهارشنبه 18 مهر 1397 06:00 ق.ظ
I really like what you guys are usually up too. This type of clever work and reporting!

Keep up the excellent works guys I've incorporated you guys
to my personal blogroll.
Nettikasinot Uudet
چهارشنبه 18 مهر 1397 05:50 ق.ظ
Hello! This is kind of off topic but I need some guidance from
an established blog. Is it very hard to set up your
own blog? I'm not very techincal but I can figure things out pretty quick.
I'm thinking about creating my own but I'm not sure where to begin. Do you have any points or suggestions?
Thank you
kaikki suomenkieliset nettikasinot
چهارشنبه 18 مهر 1397 05:43 ق.ظ
It's very easy to find out any matter on net as compared
to textbooks, as I found this post at this website.
kasinobonukset
چهارشنبه 18 مهر 1397 05:04 ق.ظ
Thanks designed for sharing such a nice thinking, article is pleasant,
thats why i have read it entirely
kasinobonukset
چهارشنبه 18 مهر 1397 04:15 ق.ظ
I just couldn't go away your web site before suggesting that
I really loved the usual information a person provide to your visitors?
Is going to be again continuously in order to investigate cross-check
new posts
200 talletusbonus
چهارشنبه 18 مهر 1397 03:27 ق.ظ
Stunning quest there. What occurred after? Thanks!
melhor casa apostas
چهارشنبه 18 مهر 1397 03:19 ق.ظ
Hmm is anyone else having problems with the pictures on this blog loading?
I'm trying to find out if its a problem on my end or if it's the blog.
Any responses would be greatly appreciated.
netticasino bonuskoodi
چهارشنبه 18 مهر 1397 02:47 ق.ظ
Thanks for your personal marvelous posting! I definitely enjoyed reading it, you
can be a great author. I will be sure to bookmark your blog and may come back from now on. I want to encourage you to continue your great posts, have a nice
day!
casas apostas online
چهارشنبه 18 مهر 1397 02:18 ق.ظ
Thanks for the good writeup. It in reality used to be a entertainment
account it. Glance complicated to far introduced agreeable from you!
However, how could we be in contact?
melhores apostas desportivas
چهارشنبه 18 مهر 1397 01:08 ق.ظ
With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright violation? My website has a lot of unique content I've
either created myself or outsourced but it seems a lot of
it is popping it up all over the web without my authorization.
Do you know any ways to help prevent content from being ripped off?
I'd certainly appreciate it.
melhor site apostas desportivas
چهارشنبه 18 مهر 1397 12:00 ق.ظ
Howdy! Would you mind if I share your blog with my myspace group?
There's a lot of folks that I think would really enjoy your content.
Please let me know. Thanks
casa de aposta online
سه شنبه 17 مهر 1397 08:04 ب.ظ
Hi! I know this is kinda off topic nevertheless I'd figured I'd
ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a
blog article or vice-versa? My website discusses a lot of the same topics as yours and I believe we could
greatly benefit from each other. If you happen to be interested
feel free to shoot me an email. I look forward to hearing from you!
Fantastic blog by the way!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30