تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - داستان زد - تاتی تاکستان
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

داستان زد - تاتی تاکستان

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:پنجشنبه 7 خرداد 1394-08:19 ق.ظ


داستان زد عبارتی نغز و شیواست که در عین کوتاهی پرمعنا و دل انگیز است .

داستان زد ،عصاره اندیشه و فرهنگ شفاهی ملتی است که از گذشته های دور سینه به سینه نقل شده و از نسلی به نسلی دیگر سپرده، شده و بسان سکه زرینی که در بازار دادوستد زمان از رواج نیفتاده باشد به ما رسیده است و میراثی بس گران بهاست.

«دکتر معین در فرهنگ فارسی ارسال المثل یا ضرب المثل را به مفهوم مثل زدن، مثل آوردن آورده است»[1] 

و استاد دهخدا در اثر جاوید خویش ضرب المثل را «داستان زدن، ارسال مثل کردن، مثل راندن، نادره و حکمت گفتن»[2] معنا نموده است.

«داستان زد یکی از صنایع معنوی کهن زبان پارسی است و مُرَخِّم داستان زدن می باشد که چون از زبان نویسنده، شاعر و یا خطیبی جاری گردد، زیبایی سخن چندین برابر می نماید»[3] 

چرا که:

هر چه از دل برآید، بر دل نشیند.

(از مجموعه امثال و حكم، آن قسمتی كه شعر گونه و آهنگین است می پسندیم و بدان توجه داریم اینگونه ترانه ها، كه از روابط اجتماعی و تجارب زندگی نشأت می گیرند)[4] [5]، مفاهیم اخلاقی گوناگونی را مستقیم و غیرمستقیم بیان می كنند، دارای وزن و شعر هستند- نیم مصراع مصراع دوبیتی قطعه از انواع آنست 

«مثل ها گاهـی ادبـی و هنرمندانه، گاهـی عامیانه و محاوره ای و گاهی مبهم و گاهی صریح اند، گاه مستهجن و گاهی دارای ادب و حرمت كلام هستند.

«مثل سه وصف مطلوب دارد: اختصار لفظ، صحت، حسن تشبیه»[6]

«مثل، جمله كوتاهی است كه از تجربه دراز تولد یافته است»[7]

«مثل، زاده فكر یك جمع و نادره گویی یك فرد است»[8]

در زبان پارسی، درباره ی داستان زد، پژوهشگران و اندیشمندان بزرگی چون علامه ی دهخدا در کتاب امثال و حکم، شادروان صادق هدایت در کتاب نیرنگستان، محمدعلی جما ل زاده که قالب داستان را برای بیان و حفظ ضرب المثل های ایرانی و عبارت های حکیمانه به کار گرفته است، و نیز امیرقلی امینی و ابوالقاسم انجوی شیرازی و ... با کوشش ها و تحقیقات ارزشمند خویش، آثار گران بهایی را ارایه داده اند.

 

 

در زبان تاتی نیز استاد علی عبدلی در کتاب فرهنگ تطبیقی تاتی، تالشی و آذری، مجموعه ای از داستان زدهای رایج در لهجه های مختلف تاتی را در بخش آخر کتاب آورده است، 

و نیز استاد علی پدرام در اثر ارزشمند خویش هزار ضرب المثل تاتی[9] را گردآوری نموده است که خود وی در این باره می نویسد: 

«من ازدیرباز به زبان مادری خود (زبان تاتی) عشق می ورزیدم و به ضرب المثلهایش که از نظر کیفی و کمی قابل توجه و تعمق می باشند، علاقه ی خاطر پیدا کرده بودم. 

مطالعه ی برخی از آثار در این زمینه، ذهن خفته و ناخوداگاه مرا بیدار کرد و برآنم داشت که درصدد گردآوری حدود هزار ضرب المثل تاتی برایم.»[10]  و آثار دیگر ...

داستان زد، ممکن است همانند زبان و دیگر پدیده های فرهنگی در طول مسیر پر فراز و نشیب تاریخ دستخوش تغییر و دگرگونی شده، واژه ها و عبارت هایی را از دیگر زبان ها وام گرفته و خود نیز به زبان های دیگر وام داده باشد. 

و نیز ممکن است ضرب المثلی را عینا به زبانی دیگر منتقل کرده باشد و یا از زبانی به عاریه گرفته باشد که قطعا ثبت و ضبط داستان زدهای تاتی به حفظ و نگهداری این گنجینه ی گران قدر یاری می رساند و امید که این مهم محقق گردد.

ساختـار داستان زد به این گونه اسـت که دو جمله را بـدون ادات تشبیه به یکدیگـر تشبیه می نمایند و مشبه به ضرب المثل است که در این صورت تشبیه، مرکب (تشبیه تمثیل) و مضمر است و مقصود از آن تاکید مشبه می باشد:

«غم عشق آمد و غم های دگر پاک ببرد

سوزنی باید کز پای برآرد خاری»[11]

بیشتر علمای بدیع ارسال مثل را با تمثیل یکی دانسته و تعریف واحدی برای این دو مفهوم آورده اند، حال آنکه چنین نیست و این دو مقوله غیر هم بوده و متفاوتند.

در تمثیل گوینده برای ثابت نمودن نظر غیر محسوس خود مثالی محسوس از خود می آورد و در واقع سعی می نماید با دلیل و برهان، ادعایش را استدلال نماید. مانند:

1- تمثیل در سبک عراقی:

«آن یکی پرسید اشتر را که هی

از کجا می آیی ای فرخنده پی

گفت از حمام گرم کوی تو

گفت خود پیداست از زانوی تو»[12]

2- تمثیل در سبک هندی:

«ز یاران کینه هرگز در دل یاران نمی ماند

  به روی آب جاری قطره ی باران نمی ماند»[13]

اما چنانکه پیش از این گفته شد، ضرب المثل به معنای مثل آوردن آمده است که تصویری در قالب عبارت یا بیتی از اندیشه ی شاعر، نویسنده، حکیم و حتی یک فرد عادی جوشیده و در دل ها می نشیند و سال ها و قرن های متمادی در میان عامه مردم دهان به دهان نقل می گردد تا در نزد عامه حکم و مقام و داستان زد یا ضرب المثل می گیرد و آنگاه گویندگان دیگر در سخن خود بدان استناد می جویند:

 «می توان گفت که تمثیل سخنی است از خود گوینده به عنوان برهان و استدلال جهت اثبات ادعای او که در زبان گویش نمی توان نام ضرب المثل بر آن نهاد، ولی ممکن است با گذشت زمان و انتقال از نسلی به نسل دیگر چنین عنوانی پیدا کند»[14]:

«از مکافات عمل غافل مشو

گندم از گندم بروید، جو ز جو»[15]

به بیانی دیگر :

«ارسال مثل یک نوع مصرف است اما تمثیل نوعی تولید است. ارسال مثل مصرف ضرب المثلی که از قبل وجود دارد، اما تمثیل فقط ذکر مثالی است برای اثبات یا استحکام یک اندیشه»[16]

گاهی سخن حکیمانه ای مانند:

«میازار موری که دانه کش است
 

    

که جان دارد و جان شیرین خوش است»[17]

که در هنگام سرایش در قرن چهارم هجری نه تمثیل است و نه ضرب المثل، اما حرف خوشایند عام گشته و بر سر زبان ها می افتد و به مرور زمان ارسال مثل می گردد، تا جایی که در قرن هفتم شیخ شیراز آن را به عاریت گرفته می فرماید:

«چنین گفت فردوسی پاک زاد

که رحمت بر آن تربت پاک باد

میازار موری که دانه کش است

که جان دارد و جان شیرین خوش است»[18]

در طول تاریخ، بشر پیوسته بر آن بوده است که اندیشه ها و ایده های خود را در انجمن های ادبی، فرهنگی و اجتماعی و ... و میدان های سیاسی در صحنه های نبرد به دیگران منتقل و گاهی تحمیل نماید.

 در این میان زبان بهترین وسیله برای رساندن بشر به این هدف، بوده است به ویژه زمانیکه با سخنان بزرگان و مثل ها و حکمت ها و ... آمیخته گردد، که در این صورت لطف و زیبایی و گیرایی سخن را دوچندان خواهد نمود و درست به همین خاطر است که ضرورت استفاده از ضرب المثل در ذهن و اندیشه بشر بارور شده و ابزاری بسیار سودمند برای بیان و فهمانیدن بهتر و ساده تر مکنونات قلبی می گردد.

دیگر بهره ای که از کاربرد داستان زد به دست می آید، اعجازی است که در ایجاز آن به وجود می آید، به گونه ای که گاه چنان است که کار یک کتاب را می کند و زمانی به اندازه ی ساعت ها سخنرانی خطیبی توانا بر دل ها اثر عاشقانه می بخشد. مانند:

شَر اَجوره بی شَر مِنِگرده، آدمِ بی شَر مِگَردِه»[19]

شهر با آجر شهر نمی شود، بلکه با آدم شهر می شود.

در این عبارت کوتاه دریایی از معناها و مفهوم ها بیان شده است، زیرا شرایط مدنیّت را وجود زمینه های علمی، فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و ... و به طور خلاصه انسان بودن عنوان شده که شرح و تفسیر آن کتابی را در بر خواهد گرفت.

 درباره ی زمینه ی پیدایش این داستان زد، گفته می شود زمانی که در احداث بناها و ساختمان ها خشت و گل جای خود را به آجر و سیمان داد، آنگاه که به «استاد علی محمد»[20] مرحوم گفته شد، تاکستان شهر شده و همه ساختمان ها را با آجر می سازند، عبارت مزبور را بیان کرد که امروزه به صورت ضرب المثل بر زبان ها جاری است.

زمینه ساز پیدایش ضرب المثل عامل های زیادی می تواند داشته باشد، نظیر عامل های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و ... 

نگارنده سعی می نماید برخی از داستان زدهای تاتی را به خوانندگان تقدیم نماید.


به لهجه ی تاکستان[21]

1- فلونی آتِشش تاموناوی، خولِه بی وازی می یَرِه.

 *آتش فلانی خاموش شده، با خاکستر بازی می کند.

- جاه و مقام از دست داده، به کارهای بیهوده، دست می زند.

2- آتِش هر چی گُور بِه، اُشتَنَرِش بینِه می بره

هر قدر آتش گُر بگیرد، خود را می سوزاند

آدم شرور، زیان می بیند

3-  آتِش، آتِش وِیندنا، رنگ می گِره

*آتش با دیدن آتش، گُر می گیرد

- آدم شروری که ضعیف شده، با دیدن رفیق شرور فعال می شود.

4- کیتیری کِه بِگُلَست، سَر می شُو

                             

 * کتری که می جوشد، سر می رود

- پایان شکیبایی، سرکشی و عصیان است.

5- آهِنِه بَرِ، احتیاجی چویَه بَرِ مِگِنه

* درب آهنی نیازش به درب چوبی می افتد

- به جاه و مقامت مغرور نباش که روزی به درویشی نیازمند می شوی.

6- واتن بی عقل مند مِنِگرده، وُیِه بی ریتنِ بی چُشمه!

* با پند گفتن و نصیحت کردن کسی عاقل نمی شود، با آب ریختن هم چشمه درست نمی شود.

- هرگز بدل (مصنوعی) جای اصل (طبیعی) را نمی گیرد

7- اَماجِم تَکِّی یِه، تَ ماجی بدوش

* من می گویم بُز نر است تو می گویی بدوش

- حرف حساب را نمی فهمد، تقاضایِ کار ناشدنی می کند

 

8- اَ مَگِه نِشُورستِه کِمچیه یایمه

*  مگر من قاشق نشسته ام

- چرا به نزد یا خانه کسی بروم که برایم عزتی قایل نیست

9- اَ ماجِم خوجی یِه تَ ماجی چَنّه زارین دِری

*  من می گویم خواجه است، تو می گویی چند بچه دارد.

- نباید به او امیدوار باشی، تصورت درباره ی او غلط است.

10- جاکِنِ کِلِه پُفَردِنِ خُو اِشتَه را هیچی نی یِه

*  با فوت کردن اجاق (آتش) دیگران، چیزی به تو نمی رسد

- آینده نگر باش، پرهیز ار بیگاری و چاپلوسی

11- اَسبُون هَندی یَر کِتینده، گدا را اُشاری ست

*  سگ ها به جان هم افتادند، راه برای گدا باز شد

- وقتی که بین خودی ها، اختلاف بیفتد، بیگانه بهره برداری می کند.

12- اَسبی یِه کَلّیش بُخاردی

*  کله ی سگ را خورده است

- پرچانه است، زیاد حرف می زند

13- اَسبِه پی یاش نِدَشت، اُومی پَیِه مِگردَست

*  سگ پدر نداشت، به دنبال عمو می گشت

- بی اصل و نسبی که توقع تکیه زدن بر جای بزرگان را دارد.

14- اَسبی گَپِه بی وارون مِنا

*  با حرف سگ باران نمی بارد

- نفرین و ناله ی او اثری ندارد

 

15- اِشته اِمیدِه بی مین، گُسنی مُوموره

*  کسی که به امید تو باشد، از گرسنگی می میرد.

- نباید به تو امید داشت، بی مبالاتی، احساس مسئولیت نمی کنی

16- اِشته دِی مِه چَندر بِکِری، سُزان بِه

*  در صورت تو چغندر بکاری سبز می شود

- پُر رو و سمج هستی

17- مِگِه پُشت گوشی وی نی (مِگِه پُشت گردنی وی نی)

*  مگر پشت گوشت را ببینی (مگر پشت گردنت را ببینی)

- محال است به این خواسته برسی

18- اِشته طناوِبی مِنِشا چامُون بِشی

                                                    برگرفته از کتاب  تاریخ و فرهنگ تات

1- دکتر معین، محمد، فرهنگ فارسی (6 جلدی)

2- علامه علی اکبر، دهخدا، لغت نامه ی دهخدا (28 جلدی)

3- استاد علی، پدرام، مقاله ی داستان زد در زبان تاتی تاکستان، مجموعه مقالات همایش تات شناسی تاکستان - 1378

4- اصطلاحات و ضرب المثل ها و اشعار – دكتر ستوده، منوچهر

5- احمد، بهمنیار، استاد دانشگاه تهران – فرهنگ سمنانی اصطلاحات و ضرب المثل ها

6- ابوعبید، قاسم بن سلام – متوفی در 223هـ

7- سروانتس، شاعر اسپانیولی (1547-1616 م)

8- لارد راسل انگلیسی (1792-1878 م)

9- علی، پدرام، هزار داستان زد تاتی – چاپ نشده

10- علی، پدرام– مقاله ی داستان زد در زبان تاتی تاکستان

11- استاد سخن سعدی شیرازی، مصلح الدین، گلستان

12- مولانا بلخی رومی، جلال الدین محمد، کلیات دیوان شمس– تصحیح بدیع الزمان فروزان فر – تهران – نگاه 1371

13- وحید قزوینی

14- استاد علی، پدرام، مقاله ی داستان زد در زبان تاتی تاکستان

15- مولانا، دیوان شمس

16-  علی، پدرام، مقاله ی داستان زد در زبان تاتی تاکستان

17- حکیم ابوالقاسم، فردوسی، شاهنامه

18- شیخ شیراز سعدی، مصلح الدین - گلستان

19-  علی، پدرام، مقاله ی داستان زد در زبان تاتی تاکستان

20- استاد علی محمد چلنگر تاکستانی که در حدود 40 سال پیش وفات یافته و سخنان حکیمانه اش به صورت داستان زد بر زبان ها جاری است.

22- نگــارنده تنها شماری از داستاـن زدهای تاتی را ذکر می نماید – تعداد ضرب المثل ها بسیار زیـاد و مجالی دیگـر می طلبد.


                                         برای آگاهی بیشتر به کتاب   تاریخ و فرهنگ  تات  مراجعه کنید



نوع مطلب : پهلوان بابا اولادی  سوری  چهارشنبه بزرگ  چهار شنبه  آداب و رسوم  یلدا  داستان های تات  جلد کتاب داستان های تات  دانلود فیلم جشن انگور  جشن انگور تاکستان  آداب و رسوم تاکستان  موقعیت تاکستان  تاکستان قدیم  چلیپا گردونه مهر  تپه باستانی  تپه های باستانی تاکستان  عباداله شقاقی  دشت خنداب تاکستان  خندا تپه  تپه خندا تاکستان  پیر تاکستان  بقعه  بقعه پیر  حنفیه  امام زاده حنفیه  امام زاده حنفیه تاکستان  دانلود مستند موسیقی تاتی  نوازنده احسان طاهری  احسان طاهرخانی نوازنده  نویسنده قاسم طاهری  قاسم طاهری  نقاش احسان طاهری  احسان طاهری نقاش  بهروز طاهری بیوگرافی  کارگردان بهروز طاهری  بهروز طاهری کارگردان  بهروز طاهری  دانلود مستند جعفر نقال  موسیقی تاتی مستند  موسیقی تاتی  مستند موسیقی تاتی  برداشت انگور  کتاب تاریخ و فرهنگ تات  تحقیق درباره تاریخ و فرهنگ تات  مطالب تاریخ و فرهنگ تات  بهمن رحمانی نویسنده  مراسم برداشت انگور  انگور  میرزا یداله شقاقی و ابوالقاسم رحمانی  اکبر رحمانی گردشگر  تپه باستانی کندر  جلد کتاب سایکل توریست  جعفر نقال  تاریخ فرهنگ  ایران جهان  جهان  الموت 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
plenty of fish dating site
پنجشنبه 24 مرداد 1398 06:59 ق.ظ
Have you ever considered writing an ebook or guest authoring on other websites?

I have a blog based on the same topics you discuss and would love to have you share some stories/information. I know my subscribers would value your
work. If you're even remotely interested, feel free to shoot me an e mail.
how to get help in windows 10
دوشنبه 31 تیر 1398 02:50 ق.ظ
The other day, while I was at work, my sister stole my iPad and tested to see if it can survive
a 40 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now
destroyed and she has 83 views. I know this is completely off
topic but I had to share it with someone!
how to get help in windows 10
شنبه 29 تیر 1398 04:56 ب.ظ
Hi I am so grateful I found your blog page, I really found you by accident, while I was browsing on Askjeeve for
something else, Nonetheless I am here now and would just like to say kudos for
a fantastic post and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t
have time to go through it all at the minute but I have bookmarked
it and also added in your RSS feeds, so when I have time I
will be back to read a great deal more, Please do
keep up the superb b.
quest bars cheap 2019 coupon
سه شنبه 18 تیر 1398 06:51 ق.ظ
What's up, this weekend is pleasant for me, because this point in time i
am reading this enormous educational post here at my home.
quest bars
یکشنبه 26 خرداد 1398 08:09 ب.ظ
Yesterday, while I was at work, my sister stole my apple ipad and tested
to see if it can survive a thirty foot drop, just so she can be a youtube sensation. My
iPad is now broken and she has 83 views. I know this is entirely off topic but I
had to share it with someone!
what was viagra originally made for
یکشنبه 19 خرداد 1398 03:46 ق.ظ

Hello, its pleasant post on the topic of media print, we all be familiar with media is a impressive source of data.
viagra naturel effet rapide
شنبه 18 خرداد 1398 11:21 ق.ظ

Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I've been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
gamefly free trial
سه شنبه 7 خرداد 1398 06:23 ب.ظ
I pay a visit daily a few blogs and websites to
read articles or reviews, however this website presents feature based writing.
g
دوشنبه 23 اردیبهشت 1398 12:21 ب.ظ
Good post. I will be experiencing many of these issues as well..
g
شنبه 21 اردیبهشت 1398 04:58 ق.ظ
My brother suggested I may like this web site. He was once totally right.
This put up truly made my day. You cann't imagine simply how so much time
I had spent for this info! Thank you!
download minecraft pc
پنجشنبه 19 اردیبهشت 1398 02:12 ق.ظ
Howdy are using Wordpress for your site platform?

I'm new to the blog world but I'm trying to get started and
create my own. Do you need any html coding knowledge to make
your own blog? Any help would be greatly appreciated!
gamefly free trial
چهارشنبه 11 اردیبهشت 1398 12:09 ب.ظ
Nice blog here! Also your web site loads up fast!
What host are you using? Can I get your affiliate link
to your host? I wish my web site loaded up as quickly as yours
lol
minecraft
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 05:41 ق.ظ
I've been exploring for a bit for any high quality articles
or weblog posts in this sort of house . Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this web site.
Reading this information So i am happy to express that I have a very good uncanny feeling I found out just what I needed.
I such a lot definitely will make certain to do not omit this website and
provides it a glance on a constant basis.
minecraft
چهارشنبه 21 فروردین 1398 10:45 ب.ظ
Greate post. Keep posting such kind of info on your site.

Im really impressed by it.
Hello there, You've done an incredible job.

I'll definitely digg it and for my part recommend to my friends.
I am confident they'll be benefited from this web site.
tinyurl.com
سه شنبه 20 فروردین 1398 03:15 ب.ظ
Hi there are using Wordpress for your site platform?
I'm new to the blog world but I'm trying to get started and create my own.
Do you require any html coding expertise to make your own blog?
Any help would be greatly appreciated!
minecraft
یکشنبه 18 فروردین 1398 09:24 ب.ظ
Heya i'm for the first time here. I came across this board and I in finding It really helpful & it helped me out a
lot. I hope to offer something back and aid others such as
you aided me.
minecraft
یکشنبه 18 فروردین 1398 12:22 ق.ظ
Hi, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just curious if you get
a lot of spam responses? If so how do you prevent it, any plugin or anything you can recommend?
I get so much lately it's driving me insane so any help is very much appreciated.
minecraft
جمعه 16 فروردین 1398 07:07 ق.ظ
This design is wicked! You obviously know how to keep a reader amused.
Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost...HaHa!) Wonderful
job. I really enjoyed what you had to say, and more than that, how you presented
it. Too cool!
minecraft
پنجشنبه 15 فروردین 1398 01:13 ق.ظ
Amazing! This blog looks exactly like my old one! It's on a
completely different topic but it has pretty much the same layout and design.
Wonderful choice of colors!
minecraft
پنجشنبه 1 فروردین 1398 09:48 ب.ظ
Fantastic beat ! I would like to apprentice while you
amend your web site, how can i subscribe for a blog website?
The account helped me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of
this your broadcast offered bright clear concept
What Equipment is Needed for Sling TV
شنبه 26 آبان 1397 05:36 ب.ظ
If you wish for to improve your familiarity just keep visiting this website and be updated with the hottest news update posted here.
Sling TV
چهارشنبه 23 آبان 1397 06:56 ب.ظ
I was suggested this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one
else know such detailed about my problem. You are
wonderful! Thanks!
Sling TV
شنبه 19 آبان 1397 07:29 ب.ظ
Valuable info. Fortunate me I discovered your web site
accidentally, and I am stunned why this accident didn't took place earlier!
I bookmarked it.
quest bars cheap
شنبه 12 آبان 1397 08:20 ب.ظ
Hey I am so happy I found your blog page, I really found you by
mistake, while I was looking on Askjeeve for something else, Anyhow I am here now and would just like to say thanks a lot for
a fantastic post and a all round enjoyable blog (I also love the
theme/design), I don't have time to read through it all at the minute but
I have saved it and also included your RSS feeds, so when I have time I will
be back to read a great deal more, Please do keep up the
excellent work.
Health Benefits of Coconut Oil
یکشنبه 6 آبان 1397 01:50 ق.ظ
I do not even understand how I finished up here, however I thought this put up was once great.
I do not recognise who you might be however definitely you're going
to a well-known blogger when you are not already. Cheers!
Health Benefits of Coconut Oil
پنجشنبه 3 آبان 1397 07:26 ب.ظ
You actually make it seem really easy together with
your presentation however I find this topic to be actually
one thing that I feel I might never understand. It seems too complicated and extremely huge
for me. I am having a look ahead in your next put up, I will attempt to get the
dangle of it!
Coconut Oil Benefits
چهارشنبه 2 آبان 1397 12:48 ب.ظ
Fastidious respond in return of this question with genuine arguments and telling everything concerning
that.
minecraft secret free download
پنجشنبه 26 مهر 1397 10:37 ب.ظ
If some one wishes expert view concerning blogging
and site-building after that i recommend him/her to pay a quick visit this weblog, Keep up the fastidious
job.
tinder dating site
سه شنبه 24 مهر 1397 12:14 ب.ظ
For newest information you have to go to see world wide web and on web I found this web
site as a finest site for most up-to-date updates.
minecraft free download 2018
دوشنبه 16 مهر 1397 04:07 ب.ظ
obviously like your website however you have
to test the spelling on several of your posts.
Many of them are rife with spelling problems and I in finding it very bothersome to inform
the truth nevertheless I'll definitely come back again.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30