تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - آیین مردم ایران - تاکستان
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

آیین مردم ایران - تاکستان

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:چهارشنبه 6 خرداد 1394-08:11 ق.ظ


(مذهب ایران در پیش از تاریخ خورشیدپرستی بـوده است چون همه چیـز را از خورشیـد می دانستند.)

[1] فکر پرستیدن خورشید از طرف ایرانیان از مظاهر نبوغ آنان بوده است، چرا که هر چه در زمین است از خورشید بوجود آمده است و در کره ی زمین چیزی نمی توان یافت که از خورشید نباشد، بنابراین هر گاه یک جامعه  بدوی خورشید را بپرستد نباید بر او ایراد گرفت.

«رود دوم از پادشاهـان زن در ایــران باستان مبتکــر اندیشــه ی خداپرستی بوده اسـت. او می گوید همه باید از مرد اطاعت نمایند و ...»[2]

«واژه ی مرد، مرت، مزد، مردا، مزدا، سوزدا، موزدا و ... در زبان پارسی نو به معنای خداوند است و همه از واژه نخستین مرد گرفته شده است»[3]

«در هزاره پنجم یا چهارم پیش از میلاد مسیح، در دوره پهلوانی سَم (سام)، ایرانیان دریافتند که خورشید با همه ی قدرتی که دارد، خدا نیست، بلکه او هم مثل موجودات دیگر، آفریده و مخلوق است پس آفریدگاری وجود دارد که همه چیز از جمله خورشید آفریده ی اوست.»[4]

«نخسین مرتبه اندیشه ی شناسایی خدا و توحید در ایران بوجود آمد»[5]

بعدها مصر و هند، فکر یکتاپرستی را از ایران اقتباس کردند. 

در خبر است که ایران پیش از مادها، پادشاهی به نام گات داشته اما به درستی روشن نیست که این گات همان زرتشت پیامبر ایرانی است که گات ها را سروده و تا امروز بر جای مانده و یا شخص دیگری است.

یک دانشمند برجسته ی ایران شناس و استاد دانشگاه هاروارد[6] در سال 1345 خورشیدی به ایران آمد و کوشید تا زمان سلطنت گات یا زرتشت را روشن نماید.

 تخمین او 6 هزار سال تا 600 سال پیش از میلاد می باشد. وی تصدیق می نماید که در پیامبری زرتشت تردیدی وجود ندارد و او چون ابراهیم و سلیمان و ... هم پیامبر بوده و هم پادشاه.

در کتاب اوستا آمده است که در شهر رغه[7] (ری) خود زرتشت[8] رئیس ایالت بوده، هم رئیس کاهنان[9] بوده و هم رئیس حکومت بوده است. 

سرزمین قبیله ی مغان در ابتدا رغه (ری) بوده، اما بعدها متصرفات و املاک و اراضی متعلق به معابد زرتشتی پدید آمد. ظاهرا در نقاط دیگر از جمله آتورپاتن[10] نیز کلنی های مغان تاسیس شد.

«در دوره امپراتوری ساسانی دین رسمی کشور زردشتی[11]» و کتاب مقدس ایرانیان اوستا بوده است.

 «در سال 610 میلادی مصادف با دهمین سال سلطنت خسروپرویز پادشاه ساسانی، حضرت محمدبن عبدالله (ص) به پیامبری مبعوث شد و مردم را به توحید دعوت کرد.[12]»

«پیامبر در سال 628 میلادی نامه ای را توسط پیکی به نام عبدالله بن حذافه سلمی برای پادشاه ایران فرستاد و او را به اسلام دعوت نمود.گویند خسروپرویز دستور داد تا نامه را به پهلوی ساسانی ترجمه کنند و همینکه ترجمه نخست آنرا خواندند برآشفت و پرسید چرا نام محمد مقدم بر نام ما آمده است و بدون اینکه بقیه ی نامه را ترجمه کنند، نامه را پاره کرد و پیک را بیرون کرد و ...»[13]

«در سال 634 میلادی یزدگرد سوم آخرین شهریار دودمان جلیل و نجیب ساسانی به سلطنت رسید و یا بر تخت امپراطوری آشفته قرار گرفت»[14] 

«در زمان وی عمربن خطاب خلیفه اعراب مسلمان، مصمم به تسخیر کشور بی شیرازه ایران شد و لشکری به سرداری سعدبن ابی وقاص به سوی ایران گسیل داشت. در سال 14 یا 16 هجری جنگ سختی بین سپاه ایران و اعراب در قادسیه روی داد»[15] 

در این نبرد ایرانیان به دلایلـی چند از جمله آشفتگی داخلی ایــران، و اینکه ایرانیان یا نمی جنگیدند و یا جانانه نمی جنگیدند و ... شکست خوردند و رستم فرخ زاد فرمانده ی کل سپاه ایران کشته شد و درفش کاویانی که هفت متر در پنج متر بود و همه از سنگ های قیمتی و جواهرات گرانبها مزین شده بود به دست اعراب افتاد. 

پس از جنگ قادسیه، اعراب پیش می آمدند، شهر مدائن (تیسفون) پایتخت ساسانیان را اشغال نمودند و سربازان عرب آنجا را غارت کردند و همه چیز را به تاراج بردند و طاق کسری را خراب کردند و ...)[16]

«سرانجام در جنگ جلولا و جنگ نهاوند به سال 21 هـ قوای متشکله ایران از هم پاشیده شد و کشور باستانی ایران مورد تاخت و تاز اعراب قرار گرفت و ... 

پس از فتح نهاوند، شهرهای همدان، تاکستان، قزوین، اصفهان، قم، کاشان، کرمان، گرگان، طبرستان، قومس، ری، آذربایجان یک به یک تسخیر شدند. 

ایــرانیان پس از شکست در مقاومت های محلی گـروه گـروه به مذهب اسـلام می پیوستند تا از این راه از تجاوز و تعدی به جان و مال و ناموس خود جلوگیری کرده باشند .

 تنها حکومت دیلم (دیلمان) که قسمت هایی از استان کنونی چون الموت جزء آن بود، حدود سه قرن با تازیان جنگیدند و ...»[17] 

«در دوران حکومت عمر یورش اعراب به ایران آغاز می گردد و گروه های مهاجم در طی سال های گوناگون نواحی مختلف را یکی پس از دیگری اشغال و تصرف می نمایند. 

دو سال پس از تصرف مراغه، در سال 24 هـ . ق قزوین توسط براء بن عازب و سربازانش و نیز شهر و روستاهای واقع در جلگه ی تاکستان بوسیله ی عروه بن زید خل طایی تصرف گردید و نیز دیگر نواحی استان»[18]


در الموت نیز وضع به همین منوال است. به گفته ابن حوقل: 

«مردم دیلمان در میانه های قرن سوم هـ . ق در زمان حسن بن زید به دعوت وی علوی و مسلمان شدند»[19]

 پس از تسلط حسن صباح در سال 483 هـ . ق بر الموت دعوت به بواطنه را آغاز کرد. 

در نزهه القلوب آمده است:

 «... مردم آنجا مذهب بواطنه داشته اند و جمعی را که مراغیان خوانند به مزدکی نسبت کنند»[20] 

«چنانچه مردم منطقه در دوران یکصد و هفتاد و یکساله ی (654- 483 هـ . ق) تسلط اسماعیلیان بر الموت، دعوت حسن صباح و پیروانش را پذیرفته باشند با شکست اسماعیلیه و ویران شدن دژها و قلعه های آنان در حمله ی هلاکوخان مغول به سال 654 هـ . ق مردم الموت مذهب شیعه 12 امامی را قبول کرده اند زیرا در حال حاضر سایر فرقه های اسلامی در الموت پیروانی ندارد.»[21]

 همانطور که می دانیم مذهب تشیع در دوره صفویه و از زمان سلطنت شاه اسماعیل صفوی (930- 906 هـ . ق) مذهب رسمی ایران گردید.

در باره آیین مردم تاکستان و نواحی پیرامون در کتاب تاریخ گزیده آمده است:

«تا چند قرن پس از یورش اعراب به این ناحیه ها، مردم بر آیین زردشتی باقی می مانند و بر باروها فریاد می زنند نه مسلمان می شویم و نه گزیت می دهیم[22]» 

وی همچنین می نویسد: «در عصر ایلخانان مردم اک، قاقازان، سیادهان، دستجرد و ... سفح (مزدکی) بوده اند»[23]

شادروان دکتر پرویز ورجاوند در این باره می نویسد: 

«مردم زرتشتی مدت ها در برابر نیروهای متجاوز خلفا ایستادگی می کنند و از کیش خود باز نمی گردند و حاضر به پرداخت جزیه نیز نمی شوند و ...»[24] 

 «شهر و روستاهای واقع در جلگه ی تاکستان در زمان عمربن خطاب به دست عروه بن زید خل طایی تصرف شد اما مردم این ناحیه همچنان در دین باستانی خود (آیین زرتشت) استوار ماندند و این ناحیه خراجیه شد»[25]

«برابر سرشماری سال 1365خورشیدی از جمعیت 146000 نفری این شهرستان، تعداد 145773 نفر مسلمان، 129 نفر زرتشتی و 5 نفر مسیحی هستند.»[26]

اهالی شهرهای اسفرورین، شال و دانسفهان و روستاهای قرقسین، خیارج، خوزنین، خروزان، ابراهیم آباد، سگزآباد، ولازگرد، محمودآباد و شارین همگی مسلمان و بیشتر آنها شیعه ی 12 امامی هستند.

 تنها گروهی از افغانی ها وکردهای ایرانی و عراقی که در کارخانه ها و کارگاه های اطراف برخی از شهرها و روستاها فعالیت دارند، اهل تسنن هستند. اینک در رودبار شهرستان و رودبار الموت نیز اهالی تمامی روستاها، مسلمان و شیعه 12 امامی هستند.

«چنان که اشاره شده ساکنان این منطقه از میانه های سده سوم هجری به اسلام گرویدند و بیشتر زندیه شدند و برخی مذهب 12 امامی را اختیار نمودند و در اواخر سده پنجم مذهب اسماعیلی داشتن و پس از شکست اسماعیلیه رویه ی مسلمانی پیش گرفتند و اینک دارای مذهب 12 امامی هستند.»[27]

گفته می شود:

 عده ای که به مراغی یا کله بزی معروفند، خود را مسلمان معرفی می کنند اما عادت ها، رفتار و اخلاق آنها نشان می دهد که طریقه ی خاصی را پیروی می کنند. 

گروهی آنها را مزدکی، برخی اسماعیلی و بعضی آنان را از پیروان آیین زرتشت پیامبر ایرانی می دانند.»[28]

در نزهه القلوب آمده است: 

«مراغیان را به مزدکی نسبت کنند، چون اشخاص باسواد در میان مراغی ها نایاب است و در کتمان طریقه ی خود مصرند و هیچ گاه میل ندارند دیگران به راه و رسم و عقیده ی آنها آگاهی یابند»[29] 

مراغیان در حدود 20 روستا سکونت دارند از جمله اَنگور ازوج  الین، دیکین و ...

 در پایان این بحث جمعیت استان را بر حسب دین و جنس در جدول زیر ملاحظه می نمایید:

 

جدول جمعیت استان بر حسب دین و جنس[30]:

دین

مرد و زن

مرد

زن

مسلمان

زرتشتی

مسیحی

کلیمی

سایر

اظهار نشده

964749

217

222

3

587

2474

489148

107

107

2

295

1452

475601

110

115

1

292

1022

جمع

968252

491111

477141

 

این جدول بر اساس نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن آبانماه 1375  مرکز آمار ایران تهیه و تنظیم شده است.

        -     برای آگاهی بیشتر به کتاب تاریخ و فرهنگ تات مراجعه کنید

1- سه نویسنده، سرزمین جاوید

2- سه نویسنده، سرزمین جاوید (به نقل از کتاب واژه ی مرد در زبان ایرانی– ویلیام بایلی دانشمند انگلیسی)

3- علامه ی دهخدا، لغت نامه

4- سه نویسنده، سرزمین جاوید

5- ایران شناس بزرگ آلمانی فرانتز آل نیم (نقل از سرزمین جاوید)

6- آقای ریچارد فرای

7- رغه: رغه از شهرهای مهم دولت ماد بوده و از قرون وسطی به بعد ری نامیده شد. سرزمین قبیله ی مُغان  

8- زردشت: زرتشت= زراتوشترا= زرتوشتوم=زرتوشترا، از نام های متداول در میان اقوام ایرانی در عهد باستان= صاحب شتران زرین فام و جسور

9- کاهنان: حکومت روحانیون، مُغان (مجوسان) و مُغ یعنی: کاهن و غیب گو در عصر مادها و پس از یورش اعراب مُغ در ادبیات شرق به معنی آتش پرست– پیرو کیش زرتشتی آمده است.

10- آتورپاتن= آذربایجان امروزی

11- سه نویسنده، سرزمین جاوید

12- عبدالحسین، زرین کوب، بامداد اسلام، امیرکبیر 1361 خورشیدی

13-همان

14- آرتور،  پروفسور کریستین سن، ایران در زمان ساسانیان

15- عبدالحسین، زرین کوب، بامداد اسلام

16- پروفسور آرتور، کریستین سن، ایران در زمان ساسانیان

17- ایرج، کاظمی ورکی، عُقاب آشیان

18- حمداله، مستوفی، تاریخ گزیده

19- جعفر، شعار، سفرنامه ی این حوقل (ایران در صوره الارض)، امیرکبیر، 1362

20- حمداله، مستوفی، نزهه القلوب

21- ایرج، کاظمی ورکی، عُقاب آشیان

22- مستوفی، تاریخ گزیده

23- همان

24- دکتر ورجاوند، سیمای تاریخ و فرهنگ قزوین، نشر نی، چاپ اول 1377

25- همان

26- مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلی سرشماری 1365

27- ایرج، کاظمی ورکی، عُقاب آشیان

28- دکتر ورجاوند، سرزمین قزوین

29- حمدالله، مستوفی، نزهه القلوب

30- سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، سالنامه ی آماری 1384 ص 59 



نوع مطلب : عمارت بانک ملی  کاخ شاهی  بانک ملی  عمارت بانک ملی  آثار باستانی  آثار باستانی شهرستان تاکستان  تاکنه بشکستن  کوزه شکستن  کوزه  کله خاله  ریشه  خور روز  چارشمبه خاله  خاتون  چهارشنبه خاتون  تپه ی باستانی شیزر  شعبان بابا اولادی  پهلوان بابا اولادی  سوری  چهارشنبه بزرگ  آداب و رسوم  شب یلدا  یلدا  جلد کتاب داستان های تات  داستان های تات  جشن انگور تاکستان  زبان تاکستان  موقعیت تاکستان  صلیب شکسته  تپه های تاکستان  تپه باستانی  میرزا عباد اله شقاقی  احسان طاهری  نوازنده احسان طاهری  نویسنده قاسم طاهری  بهروز طاهری کارگردان  بهروز طاهری  دانلود مستند جعفر نقال  موسیقی  موسیقی تاتی  مستند موسیقی تاتی  برداشت انگور  کتاب سایكل توریست  سایكل توریست  کتاب تاریخ و فرهنگ تات  مطالب تاریخ و فرهنگ تات  بهمن رحمانی نویسنده  مراسم برداشت انگور  سایكل توریست جلد کتاب  اکبر رحمانی گردشگر  تپه باستانی کندر  جعفر نقال  زبان ، داستان زد ، سرگرمی ، بازی ،   ایران جهان  ایران  الموت 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
kwilpio
چهارشنبه 30 مرداد 1398 08:35 ق.ظ
245ss0b what is sildenafil citrate <a href="http://sildenapharmacy.com/">BSildenafil Citrate Usa http://sildenapharmacy.com/</a> how much is generic viagra [url=http://sildenapharmacy.com/]generic viagra sildenafil 100mg[/url]
mhllabirl
چهارشنبه 30 مرداد 1398 07:03 ق.ظ
help with dissertation writing problem statement [url=http://dissertationwritingxwgb.com/]purchase dissertations[/url] masters dissertation writing services <a href="http://dissertationwritingxwgb.com/#">online dissertation service</a> any company that can help others in dissertation http://dissertationwritingxwgb.com/
fvbhovato
چهارشنبه 30 مرداد 1398 03:01 ق.ظ
dissertation writing research [url=http://dissertationservicedhj.com/]uk dissertation writing services[/url] dissertation writing service <a href="http://dissertationservicedhj.com/#">custom dissertation</a> dissertation editing services uk http://dissertationservicedhj.com/
www.viagrapid.com
سه شنبه 29 مرداد 1398 09:59 ب.ظ
arginine and sildenafil together [url=http://www.viagrapid.com/]www.viagrapid.com[/url] sildenafil best way
use
fhhjblism
سه شنبه 29 مرداد 1398 09:46 ب.ظ
zoloft side effects [url=http://sertralinezolofted.com/]generic zoloft[/url] zoloft side effects first week <a href="http://sertralinezolofted.com/#">sertraline 25 mg</a> wellbutrin vs zoloft http://sertralinezolofted.com/
dvbwRaply
سه شنبه 29 مرداد 1398 11:57 ق.ظ
business plan online [url=http://writebusinessplanrcs.com/]used business plan[/url] services business plan <a href="http://writebusinessplanrcs.com/#">business plan examples</a> business plan sites http://writebusinessplanrcs.com/
no 1 canadian pharcharmy online
سه شنبه 29 مرداد 1398 04:52 ق.ظ
<a href="http://canadianonlinepharmacyph.com/">no prescription pharmacy canada</a>
http://canadianonlinepharmacyph.com/
[url=http://canadianonlinepharmacyph.com/]http //www.reliablemedpharmacy.com/[/url]
jmiosalry
سه شنبه 29 مرداد 1398 03:02 ق.ظ
does lexapro cause weight gain [url=http://escitalopramlexaprofs.com/]lexapro vs zoloft[/url] escitalopram and alcohol <a href="http://escitalopramlexaprofs.com/#">is escitalopram 10 mg addictive</a> escitalopram farmacias del ahorro http://escitalopramlexaprofs.com/
lbyygadia
سه شنبه 29 مرداد 1398 12:55 ق.ظ
cymbalta side effects [url=http://duloxetinecymbaltdfr.com/]long term side effects of cymbalta[/url] how long does it take for cymbalta to get out of your system <a href="http://duloxetinecymbaltdfr.com/#">stopping duloxetine cold turkey</a> cymbalta high http://duloxetinecymbaltdfr.com/
kmilambup
دوشنبه 28 مرداد 1398 08:24 ب.ظ
fluoxetine hcl side effects [url=http://prozacfluoxetinesq.com/]fluoxetine 10mg[/url] fluoxetine brand name <a href="http://prozacfluoxetinesq.com/#">fluoxetine adverse effects</a> fluoxetine interactions http://prozacfluoxetinesq.com/
canadian online pharmacies
دوشنبه 28 مرداد 1398 06:39 ق.ظ
<a href="http://canadianonlinepharmacyelite.com/">prescriptions from canada without</a>
http://canadianonlinepharmacyelite.com/
[url=http://canadianonlinepharmacyelite.com/]canadian pharmacies[/url]
dvbwRaply
یکشنبه 27 مرداد 1398 04:22 ب.ظ
definition business plan [url=http://writebusinessplanrcs.com/]business plan guidelines[/url] small business plan development <a href="http://writebusinessplanrcs.com/#">site business plan</a> plan business plan http://writebusinessplanrcs.com/
lbyygadia
یکشنبه 27 مرداد 1398 01:41 ق.ظ
duloxetine dr [url=http://duloxetinecymbaltdfr.com/]side effects of cymbalta[/url] does cymbalta cause weight gain <a href="http://duloxetinecymbaltdfr.com/#">does cymbalta cause weight gain</a> cymbalta sexual side effects http://duloxetinecymbaltdfr.com/
bsglSause
شنبه 26 مرداد 1398 09:39 ب.ظ
paper custom writing service [url=http://writingpaperasfg.com/]paper writing paper writing[/url] custom essay paper writing <a href="http://writingpaperasfg.com/#">writing paper</a> My Writing Paper http://writingpaperasfg.com/
jwxfeasek
شنبه 26 مرداد 1398 06:28 ب.ظ
coumadin mechanism of action [url=http://warfarincoumadinsg.com/]coumadin interaction[/url] coumadin inr <a href="http://warfarincoumadinsg.com/#">heparin versus coumadin</a> warfarin half life http://warfarincoumadinsg.com/
online pharmacy
شنبه 26 مرداد 1398 12:12 ق.ظ
<a href="http://canadianpharmaciesoffer.com/">best 10 online pharmacies</a>
http://canadianpharmaciesoffer.com/
[url=http://canadianpharmaciesoffer.com/]best mail order pharmacies[/url]
bfhsambup
جمعه 25 مرداد 1398 05:21 ب.ظ
canadian online pharmacy [url=http://canadianpharmacywezw.com/]canadian online pharmacy[/url] canada drugs online <a href="http://canadianpharmacywezw.com/#">online pharmacy</a> online pharmacy canada http://canadianpharmacywezw.com/
canadian pharmacies online
جمعه 25 مرداد 1398 02:32 ق.ظ
<a href="http://canadianpharmacieslink.com/">canadian pharmacies online</a>
http://canadianpharmacieslink.com/
[url=http://canadianpharmacieslink.com/]best online international pharmacies[/url]
vdujblism
پنجشنبه 24 مرداد 1398 11:50 ب.ظ
best canadian online pharmacy [url=http://onlinepharmacywgrj.com/]best canadian online pharmacy[/url] online pharmacy canada <a href="http://onlinepharmacywgrj.com/#">п»їcanadian pharmacy</a> online canadian pharmacy http://onlinepharmacywgrj.com/
canadian pharmacy
پنجشنبه 24 مرداد 1398 02:41 ب.ظ
<a href="http://canadianpharmaciesgen.com/">canadian pharmacies online</a>
http://canadianpharmaciesgen.com/
[url=http://canadianpharmaciesgen.com/]mail order prescriptions from canada[/url]
reputable mexican pharmacies online
سه شنبه 22 مرداد 1398 06:44 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinepharmacyneo.com/">online drugstore</a>
http://canadianonlinepharmacyneo.com/
[url=http://canadianonlinepharmacyneo.com/]rx online no prior prescription[/url]
bdkieasek
دوشنبه 21 مرداد 1398 10:36 ب.ظ
drugs from canada [url=http://pharmacycialiswxrb.com/]online canadian pharmacy[/url] canadian pharmacy cialis <a href="http://pharmacycialiswxrb.com/#">online pharmacy canada</a> canadian pharmacy online http://pharmacycialiswxrb.com/
silagra 50 mg tablet
دوشنبه 21 مرداد 1398 02:09 ب.ظ
honest man https://tadapox.wixsite.com/silagra buy silagra 100mg, under winner
under teach silagra 100 soon highway
vdujblism
شنبه 19 مرداد 1398 09:30 ب.ظ
canada drugs online [url=http://onlinepharmacywgrj.com/]canada pharmacy online[/url] canada drugs online <a href="http://onlinepharmacywgrj.com/#">canadian pharmacy cialis</a> canada drugs online http://onlinepharmacywgrj.com/
bdzwRaply
شنبه 19 مرداد 1398 01:33 ب.ظ
buy generic viagra online [url=http://pharmacyonlinewths.com/]buy generic viagra online[/url] best place to buy generic viagra online <a href="http://pharmacyonlinewths.com/#">buy generic viagra online</a> buy generic viagra online http://pharmacyonlinewths.com/
bfbdgadia
شنبه 19 مرداد 1398 04:06 ق.ظ
canadian online pharmacy [url=http://canadapharmacywtrw.com/]best canadian online pharmacy[/url] canadian pharmacy online <a href="http://canadapharmacywtrw.com/#">canada drug pharmacy</a> online canadian pharmacy http://canadapharmacywtrw.com/
gsolSause
جمعه 18 مرداد 1398 06:19 ب.ظ
generic viagra [url=http://canadadrugswikr.com/]generic viagra[/url] viagra online <a href="http://canadadrugswikr.com/#">buy generic viagra online</a> buy generic viagra online http://canadadrugswikr.com/
vdujblism
جمعه 18 مرداد 1398 04:50 ق.ظ
canada drugs online [url=http://onlinepharmacywgrj.com/]online canadian pharmacy[/url] online pharmacy canada <a href="http://onlinepharmacywgrj.com/#">canadian pharmacies</a> canada online pharmacy http://onlinepharmacywgrj.com/
canadian pharmacy online
جمعه 18 مرداد 1398 03:25 ق.ظ
<a href="http://canadiantrustmedpharmacy.com/">no 1 canadian pharcharmy online</a>
http://canadiantrustmedpharmacy.com/
[url=http://canadiantrustmedpharmacy.com/]top 10 mail order pharmacies[/url]
canadian pharcharmy online
پنجشنبه 17 مرداد 1398 07:03 ب.ظ
<a href="http://canadianpharmacypreshd.com/">canadian pharcharmy online</a>
http://canadianpharmacypreshd.com/
[url=http://canadianpharmacypreshd.com/]canadian pharmacies[/url]
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30