تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - آیین مردم ایران - تاکستان
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

آیین مردم ایران - تاکستان

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:چهارشنبه 6 خرداد 1394-08:11 ق.ظ


(مذهب ایران در پیش از تاریخ خورشیدپرستی بـوده است چون همه چیـز را از خورشیـد می دانستند.)

[1] فکر پرستیدن خورشید از طرف ایرانیان از مظاهر نبوغ آنان بوده است، چرا که هر چه در زمین است از خورشید بوجود آمده است و در کره ی زمین چیزی نمی توان یافت که از خورشید نباشد، بنابراین هر گاه یک جامعه  بدوی خورشید را بپرستد نباید بر او ایراد گرفت.

«رود دوم از پادشاهـان زن در ایــران باستان مبتکــر اندیشــه ی خداپرستی بوده اسـت. او می گوید همه باید از مرد اطاعت نمایند و ...»[2]

«واژه ی مرد، مرت، مزد، مردا، مزدا، سوزدا، موزدا و ... در زبان پارسی نو به معنای خداوند است و همه از واژه نخستین مرد گرفته شده است»[3]

«در هزاره پنجم یا چهارم پیش از میلاد مسیح، در دوره پهلوانی سَم (سام)، ایرانیان دریافتند که خورشید با همه ی قدرتی که دارد، خدا نیست، بلکه او هم مثل موجودات دیگر، آفریده و مخلوق است پس آفریدگاری وجود دارد که همه چیز از جمله خورشید آفریده ی اوست.»[4]

«نخسین مرتبه اندیشه ی شناسایی خدا و توحید در ایران بوجود آمد»[5]

بعدها مصر و هند، فکر یکتاپرستی را از ایران اقتباس کردند. 

در خبر است که ایران پیش از مادها، پادشاهی به نام گات داشته اما به درستی روشن نیست که این گات همان زرتشت پیامبر ایرانی است که گات ها را سروده و تا امروز بر جای مانده و یا شخص دیگری است.

یک دانشمند برجسته ی ایران شناس و استاد دانشگاه هاروارد[6] در سال 1345 خورشیدی به ایران آمد و کوشید تا زمان سلطنت گات یا زرتشت را روشن نماید.

 تخمین او 6 هزار سال تا 600 سال پیش از میلاد می باشد. وی تصدیق می نماید که در پیامبری زرتشت تردیدی وجود ندارد و او چون ابراهیم و سلیمان و ... هم پیامبر بوده و هم پادشاه.

در کتاب اوستا آمده است که در شهر رغه[7] (ری) خود زرتشت[8] رئیس ایالت بوده، هم رئیس کاهنان[9] بوده و هم رئیس حکومت بوده است. 

سرزمین قبیله ی مغان در ابتدا رغه (ری) بوده، اما بعدها متصرفات و املاک و اراضی متعلق به معابد زرتشتی پدید آمد. ظاهرا در نقاط دیگر از جمله آتورپاتن[10] نیز کلنی های مغان تاسیس شد.

«در دوره امپراتوری ساسانی دین رسمی کشور زردشتی[11]» و کتاب مقدس ایرانیان اوستا بوده است.

 «در سال 610 میلادی مصادف با دهمین سال سلطنت خسروپرویز پادشاه ساسانی، حضرت محمدبن عبدالله (ص) به پیامبری مبعوث شد و مردم را به توحید دعوت کرد.[12]»

«پیامبر در سال 628 میلادی نامه ای را توسط پیکی به نام عبدالله بن حذافه سلمی برای پادشاه ایران فرستاد و او را به اسلام دعوت نمود.گویند خسروپرویز دستور داد تا نامه را به پهلوی ساسانی ترجمه کنند و همینکه ترجمه نخست آنرا خواندند برآشفت و پرسید چرا نام محمد مقدم بر نام ما آمده است و بدون اینکه بقیه ی نامه را ترجمه کنند، نامه را پاره کرد و پیک را بیرون کرد و ...»[13]

«در سال 634 میلادی یزدگرد سوم آخرین شهریار دودمان جلیل و نجیب ساسانی به سلطنت رسید و یا بر تخت امپراطوری آشفته قرار گرفت»[14] 

«در زمان وی عمربن خطاب خلیفه اعراب مسلمان، مصمم به تسخیر کشور بی شیرازه ایران شد و لشکری به سرداری سعدبن ابی وقاص به سوی ایران گسیل داشت. در سال 14 یا 16 هجری جنگ سختی بین سپاه ایران و اعراب در قادسیه روی داد»[15] 

در این نبرد ایرانیان به دلایلـی چند از جمله آشفتگی داخلی ایــران، و اینکه ایرانیان یا نمی جنگیدند و یا جانانه نمی جنگیدند و ... شکست خوردند و رستم فرخ زاد فرمانده ی کل سپاه ایران کشته شد و درفش کاویانی که هفت متر در پنج متر بود و همه از سنگ های قیمتی و جواهرات گرانبها مزین شده بود به دست اعراب افتاد. 

پس از جنگ قادسیه، اعراب پیش می آمدند، شهر مدائن (تیسفون) پایتخت ساسانیان را اشغال نمودند و سربازان عرب آنجا را غارت کردند و همه چیز را به تاراج بردند و طاق کسری را خراب کردند و ...)[16]

«سرانجام در جنگ جلولا و جنگ نهاوند به سال 21 هـ قوای متشکله ایران از هم پاشیده شد و کشور باستانی ایران مورد تاخت و تاز اعراب قرار گرفت و ... 

پس از فتح نهاوند، شهرهای همدان، تاکستان، قزوین، اصفهان، قم، کاشان، کرمان، گرگان، طبرستان، قومس، ری، آذربایجان یک به یک تسخیر شدند. 

ایــرانیان پس از شکست در مقاومت های محلی گـروه گـروه به مذهب اسـلام می پیوستند تا از این راه از تجاوز و تعدی به جان و مال و ناموس خود جلوگیری کرده باشند .

 تنها حکومت دیلم (دیلمان) که قسمت هایی از استان کنونی چون الموت جزء آن بود، حدود سه قرن با تازیان جنگیدند و ...»[17] 

«در دوران حکومت عمر یورش اعراب به ایران آغاز می گردد و گروه های مهاجم در طی سال های گوناگون نواحی مختلف را یکی پس از دیگری اشغال و تصرف می نمایند. 

دو سال پس از تصرف مراغه، در سال 24 هـ . ق قزوین توسط براء بن عازب و سربازانش و نیز شهر و روستاهای واقع در جلگه ی تاکستان بوسیله ی عروه بن زید خل طایی تصرف گردید و نیز دیگر نواحی استان»[18]


در الموت نیز وضع به همین منوال است. به گفته ابن حوقل: 

«مردم دیلمان در میانه های قرن سوم هـ . ق در زمان حسن بن زید به دعوت وی علوی و مسلمان شدند»[19]

 پس از تسلط حسن صباح در سال 483 هـ . ق بر الموت دعوت به بواطنه را آغاز کرد. 

در نزهه القلوب آمده است:

 «... مردم آنجا مذهب بواطنه داشته اند و جمعی را که مراغیان خوانند به مزدکی نسبت کنند»[20] 

«چنانچه مردم منطقه در دوران یکصد و هفتاد و یکساله ی (654- 483 هـ . ق) تسلط اسماعیلیان بر الموت، دعوت حسن صباح و پیروانش را پذیرفته باشند با شکست اسماعیلیه و ویران شدن دژها و قلعه های آنان در حمله ی هلاکوخان مغول به سال 654 هـ . ق مردم الموت مذهب شیعه 12 امامی را قبول کرده اند زیرا در حال حاضر سایر فرقه های اسلامی در الموت پیروانی ندارد.»[21]

 همانطور که می دانیم مذهب تشیع در دوره صفویه و از زمان سلطنت شاه اسماعیل صفوی (930- 906 هـ . ق) مذهب رسمی ایران گردید.

در باره آیین مردم تاکستان و نواحی پیرامون در کتاب تاریخ گزیده آمده است:

«تا چند قرن پس از یورش اعراب به این ناحیه ها، مردم بر آیین زردشتی باقی می مانند و بر باروها فریاد می زنند نه مسلمان می شویم و نه گزیت می دهیم[22]» 

وی همچنین می نویسد: «در عصر ایلخانان مردم اک، قاقازان، سیادهان، دستجرد و ... سفح (مزدکی) بوده اند»[23]

شادروان دکتر پرویز ورجاوند در این باره می نویسد: 

«مردم زرتشتی مدت ها در برابر نیروهای متجاوز خلفا ایستادگی می کنند و از کیش خود باز نمی گردند و حاضر به پرداخت جزیه نیز نمی شوند و ...»[24] 

 «شهر و روستاهای واقع در جلگه ی تاکستان در زمان عمربن خطاب به دست عروه بن زید خل طایی تصرف شد اما مردم این ناحیه همچنان در دین باستانی خود (آیین زرتشت) استوار ماندند و این ناحیه خراجیه شد»[25]

«برابر سرشماری سال 1365خورشیدی از جمعیت 146000 نفری این شهرستان، تعداد 145773 نفر مسلمان، 129 نفر زرتشتی و 5 نفر مسیحی هستند.»[26]

اهالی شهرهای اسفرورین، شال و دانسفهان و روستاهای قرقسین، خیارج، خوزنین، خروزان، ابراهیم آباد، سگزآباد، ولازگرد، محمودآباد و شارین همگی مسلمان و بیشتر آنها شیعه ی 12 امامی هستند.

 تنها گروهی از افغانی ها وکردهای ایرانی و عراقی که در کارخانه ها و کارگاه های اطراف برخی از شهرها و روستاها فعالیت دارند، اهل تسنن هستند. اینک در رودبار شهرستان و رودبار الموت نیز اهالی تمامی روستاها، مسلمان و شیعه 12 امامی هستند.

«چنان که اشاره شده ساکنان این منطقه از میانه های سده سوم هجری به اسلام گرویدند و بیشتر زندیه شدند و برخی مذهب 12 امامی را اختیار نمودند و در اواخر سده پنجم مذهب اسماعیلی داشتن و پس از شکست اسماعیلیه رویه ی مسلمانی پیش گرفتند و اینک دارای مذهب 12 امامی هستند.»[27]

گفته می شود:

 عده ای که به مراغی یا کله بزی معروفند، خود را مسلمان معرفی می کنند اما عادت ها، رفتار و اخلاق آنها نشان می دهد که طریقه ی خاصی را پیروی می کنند. 

گروهی آنها را مزدکی، برخی اسماعیلی و بعضی آنان را از پیروان آیین زرتشت پیامبر ایرانی می دانند.»[28]

در نزهه القلوب آمده است: 

«مراغیان را به مزدکی نسبت کنند، چون اشخاص باسواد در میان مراغی ها نایاب است و در کتمان طریقه ی خود مصرند و هیچ گاه میل ندارند دیگران به راه و رسم و عقیده ی آنها آگاهی یابند»[29] 

مراغیان در حدود 20 روستا سکونت دارند از جمله اَنگور ازوج  الین، دیکین و ...

 در پایان این بحث جمعیت استان را بر حسب دین و جنس در جدول زیر ملاحظه می نمایید:

 

جدول جمعیت استان بر حسب دین و جنس[30]:

دین

مرد و زن

مرد

زن

مسلمان

زرتشتی

مسیحی

کلیمی

سایر

اظهار نشده

964749

217

222

3

587

2474

489148

107

107

2

295

1452

475601

110

115

1

292

1022

جمع

968252

491111

477141

 

این جدول بر اساس نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن آبانماه 1375  مرکز آمار ایران تهیه و تنظیم شده است.

        -     برای آگاهی بیشتر به کتاب تاریخ و فرهنگ تات مراجعه کنید

1- سه نویسنده، سرزمین جاوید

2- سه نویسنده، سرزمین جاوید (به نقل از کتاب واژه ی مرد در زبان ایرانی– ویلیام بایلی دانشمند انگلیسی)

3- علامه ی دهخدا، لغت نامه

4- سه نویسنده، سرزمین جاوید

5- ایران شناس بزرگ آلمانی فرانتز آل نیم (نقل از سرزمین جاوید)

6- آقای ریچارد فرای

7- رغه: رغه از شهرهای مهم دولت ماد بوده و از قرون وسطی به بعد ری نامیده شد. سرزمین قبیله ی مُغان  

8- زردشت: زرتشت= زراتوشترا= زرتوشتوم=زرتوشترا، از نام های متداول در میان اقوام ایرانی در عهد باستان= صاحب شتران زرین فام و جسور

9- کاهنان: حکومت روحانیون، مُغان (مجوسان) و مُغ یعنی: کاهن و غیب گو در عصر مادها و پس از یورش اعراب مُغ در ادبیات شرق به معنی آتش پرست– پیرو کیش زرتشتی آمده است.

10- آتورپاتن= آذربایجان امروزی

11- سه نویسنده، سرزمین جاوید

12- عبدالحسین، زرین کوب، بامداد اسلام، امیرکبیر 1361 خورشیدی

13-همان

14- آرتور،  پروفسور کریستین سن، ایران در زمان ساسانیان

15- عبدالحسین، زرین کوب، بامداد اسلام

16- پروفسور آرتور، کریستین سن، ایران در زمان ساسانیان

17- ایرج، کاظمی ورکی، عُقاب آشیان

18- حمداله، مستوفی، تاریخ گزیده

19- جعفر، شعار، سفرنامه ی این حوقل (ایران در صوره الارض)، امیرکبیر، 1362

20- حمداله، مستوفی، نزهه القلوب

21- ایرج، کاظمی ورکی، عُقاب آشیان

22- مستوفی، تاریخ گزیده

23- همان

24- دکتر ورجاوند، سیمای تاریخ و فرهنگ قزوین، نشر نی، چاپ اول 1377

25- همان

26- مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلی سرشماری 1365

27- ایرج، کاظمی ورکی، عُقاب آشیان

28- دکتر ورجاوند، سرزمین قزوین

29- حمدالله، مستوفی، نزهه القلوب

30- سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، سالنامه ی آماری 1384 ص 59 



نوع مطلب : عمارت بانک ملی  کاخ شاهی  بانک ملی  عمارت بانک ملی  آثار باستانی  آثار باستانی شهرستان تاکستان  تاکنه بشکستن  کوزه شکستن  کوزه  کله خاله  ریشه  خور روز  چارشمبه خاله  خاتون  چهارشنبه خاتون  تپه ی باستانی شیزر  شعبان بابا اولادی  پهلوان بابا اولادی  سوری  چهارشنبه بزرگ  آداب و رسوم  شب یلدا  یلدا  جلد کتاب داستان های تات  داستان های تات  جشن انگور تاکستان  زبان تاکستان  موقعیت تاکستان  صلیب شکسته  تپه های تاکستان  تپه باستانی  میرزا عباد اله شقاقی  احسان طاهری  نوازنده احسان طاهری  نویسنده قاسم طاهری  بهروز طاهری کارگردان  بهروز طاهری  دانلود مستند جعفر نقال  موسیقی  موسیقی تاتی  مستند موسیقی تاتی  برداشت انگور  کتاب سایكل توریست  سایكل توریست  کتاب تاریخ و فرهنگ تات  مطالب تاریخ و فرهنگ تات  بهمن رحمانی نویسنده  مراسم برداشت انگور  سایكل توریست جلد کتاب  اکبر رحمانی گردشگر  تپه باستانی کندر  جعفر نقال  زبان ، داستان زد ، سرگرمی ، بازی ،   ایران جهان  ایران  الموت 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
foot pain after sitting
دوشنبه 12 تیر 1396 07:05 ب.ظ
These are actually great ideas in concerning blogging. You have touched some pleasant things here.

Any way keep up wrinting.
manicure
پنجشنبه 14 اردیبهشت 1396 12:05 ق.ظ
Great post.
manicure
چهارشنبه 13 اردیبهشت 1396 10:25 ب.ظ
hello!,I really like your writing so so much! proportion we keep in touch extra about your post
on AOL? I need an expert in this area to resolve my problem.
May be that is you! Taking a look ahead to see
you.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 04:14 ق.ظ
I am extremely impressed with your writing skills as well as
with the format on your blog. Is that this a paid theme or did you modify it yourself?

Either way stay up the excellent quality writing, it's rare to peer a
great blog like this one today..
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر